Bibliotheekbegrippen van A tot Z

In de bibliotheek en de boekenwereld kom je veel vakjargon tegen: een signatuur op de rug van een boek, een NUR-code in de webshop, DRM bij een e-book of een magazijnaanvraag bij een universiteitsbibliotheek. In deze woordenlijst krijgt elk begrip een eigen pagina met een uitleg, een voorbeeld uit de praktijk en verwijzingen naar verwante begrippen.

Hoe deze woordenlijst is ingedeeld

De begrippen zijn verdeeld over vijf onderwerpen:

• Boeken en uitgeven: alles wat met het maken en uitgeven van een boek te maken heeft, zoals het ISBN, de NUR-code, het colofon en het auteursrecht.
• Catalogus en ordening: hoe bibliotheken hun collectie beschrijven en op de plank zetten, van de catalogus en metadata tot classificaties als SISO en Dewey.
• Lenen en gebruiken: begrippen die je als lid tegenkomt, zoals de uitleentermijn, een reservering, het interbibliothecair leenverkeer en het leenrecht.
• Digitaal: e-books, luisterboeken en de techniek erachter, zoals EPUB, DRM en Daisy.
• Erfgoed en collectie: oude boeken en het beheer van collecties, van handschrift en incunabel tot collectievorming en afschrijven.

Voor wie is deze woordenlijst?

De uitleg is geschreven voor iedereen die meer wil weten over hoe een bibliotheek werkt: bibliotheekleden die zich afvragen waarom een boek op een bepaalde plek staat, studenten die voor het eerst een wetenschappelijke catalogus gebruiken, zelfpublicerende schrijvers die een ISBN nodig hebben en mensen die een opleiding in de bibliotheeksector overwegen. Wie dat laatste wil, vindt meer over het vak op de pagina over beroepen in de bibliotheek.

Praktische informatie staat elders

Deze woordenlijst legt begrippen uit. Wil je weten hoe iets concreet werkt bij je eigen bibliotheek, dan vind je de stappen op de praktische pagina's van deze site:

• hoe je een boek aanvraagt: reserveren en verlengen;
• wat je met je pas kunt: de bibliotheekpas;
• lenen via internet: e-books lenen en luisterboeken;
• de nationale bibliotheek en haar collectie: Koninklijke Bibliotheek en Delpher;
• hoe het Nederlandse bibliotheekstelsel in elkaar zit: bibliotheekwezen.

Spelregels zoals uitleentermijnen en tarieven verschillen per bibliotheek. De uitleg op deze pagina's beschrijft hoe iets in het algemeen werkt; controleer de details altijd op de website van je eigen bibliotheek.