Pocket en paperback

Een paperback is een boek met een slappe kartonnen omslag in plaats van een stevige band. Een pocket is een paperback in een klein, handzaam formaat dat in een jaszak past, en is meestal de goedkoopste uitgave van een titel. Beide verschijnen vaak nadat een boek eerst als hardcover of luxe editie op de markt kwam.

De formaten op een rij

Exacte afmetingen verschillen per uitgever. Een pocket is ongeveer 11 bij 18 centimeter; een gewone paperback is duidelijk groter.

Het binnenwerk van een paperback wordt meestal gelijmd: de vellen worden aan de rug afgefreesd en met lijm in de omslag bevestigd. Bij dikke pockets kan de rug daardoor breken als je het boek ver openvouwt. Sommige paperbacks zijn genaaid gebrocheerd: de katernen zijn genaaid, maar de omslag is slap. Die gaan langer mee.

Waarom verschijnt een boek in meerdere vormen?

Uitgevers spreiden de verkoop. Een nieuwe roman verschijnt als gebonden boek of luxe paperback voor lezers die hem meteen willen hebben. Na een jaar of langer volgt een goedkopere paperback of pocket voor een breder publiek, bijvoorbeeld rond de zomer of de Boekenweek. Elke vorm heeft een eigen ISBN, omdat het om een ander product gaat. Ook het e-book en het luisterboek zijn aparte uitgaven.

De pocket in de geschiedenis

Goedkope boeken in klein formaat bestaan al eeuwen, maar de moderne pocket ontstond in de jaren 1930 met Penguin Books in Engeland. In Nederland kwamen in de jaren 1950 en 1960 pocketreeksen op, zoals de Zwarte Beertjes van Bruna, die literatuur voor een groot publiek betaalbaar maakten. Die democratisering van het lezen is een van de redenen dat klassiekers nu nog makkelijk verkrijgbaar zijn.

Pockets en paperbacks in de bibliotheek

Openbare bibliotheken hebben veel paperbacks in de collectie. Ze worden vaak extra verstevigd of geplastificeerd zodat ze tientallen uitleningen doorstaan. Pockets zijn in de bibliotheek minder populair: door de kleine letter zijn ze voor veel lezers lastig. Wie moeite heeft met kleine letters, kan beter een grote-letterboek of een e-book met instelbare letter lenen.

Bij collectievorming maakt een bibliotheek een afweging tussen prijs, duurzaamheid en leesbaarheid. Een slijtende paperback wordt na verloop van tijd afgeschreven en, als er nog vraag is, vervangen door een nieuw exemplaar.

Veelgestelde vragen

Is een paperback hetzelfde als een pocket?

Niet precies. Elke pocket is een paperback, maar niet elke paperback is een pocket. Pocket verwijst naar het kleine formaat.

Heeft een pocket dezelfde tekst als het gebonden boek?

Meestal wel. Door het kleinere formaat en de kleinere letter verschillen de paginanummers wel, wat van belang is als je citeert.