Interbibliothecair leenverkeer

Interbibliothecair leenverkeer, afgekort IBL, betekent dat je een boek of artikel dat jouw eigen bibliotheek niet heeft, laat overkomen uit een andere bibliotheek. Jouw bibliotheek vraagt het aan, de andere bibliotheek stuurt het op, en jij leent het bij je eigen vestiging. Zo heb je via één pas toegang tot de collecties van bibliotheken in heel Nederland, en soms zelfs daarbuiten.

Hoe IBL werkt

1. Je zoekt een titel die niet in de catalogus van je eigen bibliotheek staat.
2. Je vraagt het boek aan via het IBL-formulier op de website van je bibliotheek of aan de balie.
3. Je bibliotheek zoekt in landelijke en internationale catalogi welke bibliotheek het boek heeft en stuurt een verzoek.
4. De uitlenende bibliotheek verstuurt het boek. Na aankomst krijg je bericht dat het klaarligt.
5. Je leent het boek voor de termijn die de uitlenende bibliotheek bepaalt en brengt het terug bij je eigen bibliotheek.

Bij tijdschriftartikelen krijg je meestal geen origineel, maar een kopie of scan.

Wettelijke basis

Voor openbare bibliotheken is het interbibliothecair leenverkeer vastgelegd in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Daarin staat dat lokale bibliotheken en provinciale ondersteuningsinstellingen deelnemen aan het IBL, zodat de collecties van alle openbare bibliotheken samen één landelijke collectie vormen. Meer over die wet lees je bij de bibliotheekwet, en over de samenwerking bij het bibliotheekstelsel.

IBL bij wetenschappelijke bibliotheken

Universiteits- en hogeschoolbibliotheken gebruiken IBL veel voor onderzoek. Ze vragen boeken en artikelen bij elkaar en bij buitenlandse bibliotheken aan. Ook als je geen student bent, kun je bij sommige wetenschappelijke bibliotheken als externe lener een IBL-aanvraag doen. Voor oude of kwetsbare boeken geldt vaak dat je ze alleen in de leeszaal van de ontvangende bibliotheek mag inzien.

Kosten en doorlooptijd

IBL kost bij de meeste bibliotheken meer dan een gewone reservering, omdat er verzendkosten en administratie bij komen. Universiteitsbibliotheken rekenen voor externe leners vaak een vast bedrag per boek; voor een boek uit het buitenland betaal je soms de werkelijke kosten. Openbare bibliotheken hanteren eigen tarieven. Kijk altijd naar de actuele tarieven op de site van je bibliotheek.

Reken op een doorlooptijd van enkele dagen tot een paar weken. Bij buitenlandse aanvragen kan het langer duren.

Wat je niet via IBL kunt lenen

Niet alles wordt uitgeleend. Uitzonderingen zijn vaak:

• naslagwerken en nieuwe aanwinsten;
• oude, zeldzame of kwetsbare boeken, zoals incunabelen;
• e-books en andere digitale bestanden, vanwege licentievoorwaarden;
• materiaal dat de eigen bibliotheek al heeft en dat alleen uitgeleend is.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen IBL en reserveren?

Bij reserveren vraag je een boek aan uit de collectie van je eigen bibliotheekorganisatie. Bij IBL komt het boek van een andere bibliotheekorganisatie.

Kan ik een IBL-boek verlengen?

Soms. De uitlenende bibliotheek beslist of verlengen mogelijk is. Vraag het ruim voor het einde van de uitleentermijn aan.

Kan ik via IBL een boek uit de Koninklijke Bibliotheek lenen?

Een deel van de collectie van de Koninklijke Bibliotheek is aan te vragen, maar veel materiaal is alleen ter plekke in te zien. Kijk op de site van de KB voor de voorwaarden.