ISSN

Het ISSN (International Standard Serial Number) is een nummer van acht cijfers voor publicaties die doorlopend verschijnen: tijdschriften, kranten, jaarboeken, wetenschappelijke vakbladen en reeksen. Waar het ISBN één boekuitgave aanduidt, geldt een ISSN voor de hele titel, voor alle nummers die eronder verschijnen.

Hoe een ISSN eruitziet

Een ISSN wordt geschreven als twee groepen van vier cijfers met een streepje, bijvoorbeeld ISSN 0317-8471. Anders dan bij het ISBN zit er geen informatie over land of uitgever in het nummer. Het is een volgnummer met aan het eind een controlecijfer.

Het controlecijfer wordt berekend door de eerste zeven cijfers te vermenigvuldigen met 8, 7, 6, 5, 4, 3 en 2, de uitkomsten op te tellen en de rest bij deling door 11 te bepalen. Voor 0317-847 is de som 0 + 21 + 6 + 35 + 32 + 12 + 14 = 120. Gedeeld door 11 blijft 10 over; 11 min 10 is 1. Zo ontstaat 0317-8471. Komt er 10 uit, dan wordt het controlecijfer geschreven als X. Een ISSN dat op X eindigt is dus geen fout.

Eén titel, meerdere ISSN's

Een tijdschrift dat zowel op papier als online verschijnt, heeft meestal twee ISSN's: een voor de gedrukte versie (print-ISSN of p-ISSN) en een voor de elektronische versie (e-ISSN). Om beide aan elkaar te koppelen bestaat het ISSN-L, het 'linking ISSN'. Verandert een tijdschrift wezenlijk van titel, dan krijgt het een nieuw ISSN; de oude titel blijft met het oude nummer in de catalogus staan.

ISSN in de bibliotheek

Voor bibliotheken is het ISSN vooral handig bij het beheren van abonnementen en bij het terugvinden van artikelen. In een wetenschappelijke bibliotheek zoek je op ISSN om te zien of de bibliotheek toegang heeft tot een vakblad, en vanaf welke jaargang. In de titelbeschrijving van een tijdschrift staat het ISSN naast gegevens als looptijd en verschijningsfrequentie. Bij open access-tijdschriften gebruiken registers het ISSN om te controleren of een tijdschrift echt bestaat.

Een losse aflevering van een tijdschrift heeft geen eigen ISSN. Sommige themanummers of jaarboeken die ook als boek worden verkocht, hebben naast een ISSN wel een ISBN.

Wie geeft ISSN's uit?

ISSN's worden toegekend door nationale ISSN-centra die samenwerken in het internationale ISSN-netwerk met een centraal bureau in Parijs. Het Nederlandse centrum, ISSN Centrum Nederland, is ondergebracht bij de Koninklijke Bibliotheek. Uitgevers van Nederlandse periodieken vragen daar een nummer aan. Actuele voorwaarden vind je op de website van de KB.

Veelgestelde vragen

Heeft elk tijdschriftnummer een eigen ISSN?

Nee. Het ISSN hoort bij de hele titel. Een losse aflevering herken je aan het ISSN plus jaargang en nummer.

Waarom eindigt een ISSN soms op een X?

De X staat voor de waarde 10 die uit de berekening van het controlecijfer kan komen. Het is een geldig ISSN.

Heeft een website of blog een ISSN?

Dat kan. Ook doorlopend verschijnende online publicaties, zoals een wetenschappelijk blog of een digitale nieuwsbrief, kunnen een ISSN krijgen als ze aan de voorwaarden van het ISSN-centrum voldoen.