Beroepen in de bibliotheek
Inhoud
In de bibliotheek werken mensen in klantcontact, educatie, collectie, programmering, beleid en ondersteuning. De bekendste beroepen zijn bibliotheekmedewerker, leesconsulent, mediacoach, collectiespecialist en programmamaker. Openbare bibliotheken delen hun functies in volgens een landelijk functiehuis, waardoor elke functie bij een salarisschaal hoort.
Het functiehuis van de openbare bibliotheken
De cao Openbare Bibliotheken werkt met het functiewaarderingssysteem OB/KE. Dat geldt voor openbare bibliotheken en kunsteducatie, sinds 1 januari 2022. Functies zijn ingedeeld in reeksen, zoals service en informatie, educatie of advies en ontwikkeling. Binnen een reeks zijn er niveaus. Elk niveau hoort bij een van de 14 salarisschalen.
De functienaam in een vacature, bijvoorbeeld "leesconsulent", is meestal een lokale naam. Achter de schermen hoort daar een generieke functie bij, zoals "medewerker educatie" of "specialist uitvoering". Het functieboek met de generieke beschrijvingen is te vinden via de website van de VOB.
Overzicht van generieke functies en schalen
Volgens de functiematrix in de cao OB 2026–2028:
| Functiereeks | Niveaus en schalen |
|---|---|
| Medewerker algemene ondersteuning | schaal 1 tot en met 3 |
| Medewerker service & informatie | schaal 4 tot en met 7 |
| Medewerker facilitair | schaal 4 tot en met 7 |
| Medewerker administratie & ondersteuning | schaal 4 tot en met 8 |
| Medewerker techniek | schaal 4 tot en met 9 |
| Medewerker educatie | schaal 5 tot en met 9 |
| Medewerker informatiebeheer | schaal 6 tot en met 9 |
| Specialist uitvoering | schaal 6 tot en met 9 |
| Coördinator | schaal 7 tot en met 9 |
| Operationeel manager | schaal 8 en 9 |
| Ontwikkeladviseur | schaal 9 tot en met 12 |
| Projectleider | schaal 9 tot en met 11 |
| Tactisch manager | schaal 10 tot en met 12 |
| Strategisch manager | schaal 13 en 14 |
Welke schaal jouw functie krijgt, beslist de werkgever op basis van de functiebeschrijving. Bedragen per schaal vind je bij salaris en cao.
Klantcontact en service
Bibliotheekmedewerker of medewerker service en informatie. Het gezicht van de bibliotheek. Je helpt bezoekers, beantwoordt vragen, legt de zelfbediening en de online Bibliotheek uit en zorgt dat de vestiging er netjes bij ligt. Vaak help je ook bij het Informatiepunt Digitale Overheid.
Educatie en leesbevordering
Leesconsulent. Werkt met scholen en kinderopvang aan leesplezier, vaak binnen de Bibliotheek op school. Adviseert leerkrachten, geeft voorlichting aan ouders en helpt bij een goede schoolbibliotheek.
Mediacoach. Helpt kinderen, ouders en leerkrachten met mediawijsheid: veilig internetten, nepnieuws herkennen, omgaan met sociale media en AI.
Taalhuiscoördinator of consulent basisvaardigheden. Organiseert hulp voor volwassenen die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden, vaak met vrijwilligers. Zie het Taalhuis.
Collectie en informatie
Collectiespecialist. Bepaalt welke boeken en andere media de bibliotheek koopt, waar ze staan en wanneer ze worden afgeschreven.
Informatiespecialist. Zoekt, ordent en ontsluit informatie. Komt vooral voor in wetenschappelijke en bedrijfsbibliotheken, maar ook in openbare bibliotheken.
Bibliothecaris. Een oude beroepsnaam die nu vooral als verzamelnaam wordt gebruikt.
Programma en communicatie
Programmamaker. Bedenkt en organiseert lezingen, debatten, workshops en activiteiten. Werkt veel samen met partners in de stad.
Marketing en communicatie. Verzorgt nieuwsbrieven, sociale media, campagnes en de website.
Beleid, projecten en leiding
Ontwikkeladviseurs en projectleiders werken aan nieuwe diensten, subsidieaanvragen en samenwerkingen. Managers en teamleiders sturen teams en vestigingen aan. Bij grotere bibliotheken werken ook specialisten in HR, financiën, ICT en data.
Buiten de openbare bibliotheek
- De KB heeft functies in data, IT, collectie en onderzoek. Zie werken bij de KB.
- Universiteits- en hogeschoolbibliotheken zoeken informatiespecialisten, vakreferenten en datastewards.
- Schoolmediatheken in het voortgezet onderwijs hebben soms een eigen mediathecaris.
- Archieven en bedrijven zoeken informatiebeheerders en documentalisten.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een bibliothecaris en een bibliotheekmedewerker?
In de praktijk worden de woorden door elkaar gebruikt. In vacatures zie je "bibliothecaris" steeds minder. Openbare bibliotheken spreken meestal van medewerker service en informatie of van een specialisme, zoals leesconsulent.
Welke bibliotheekfunctie verdient het meest?
Managementfuncties en senior adviseurs zitten in de hoogste schalen (10 tot en met 14). Uitvoerende functies in klantcontact zitten volgens de functiematrix in schaal 4 tot en met 7.
Kun je doorgroeien in de bibliotheek?
Ja. Veel mensen beginnen in klantcontact en groeien door naar een specialisme, coördinatie of advies. Opleiding via de werkgever speelt daarbij een grote rol.
Bijgewerkt: