Zij-instromen in de bibliotheek

Zij-instromen in de bibliotheek is goed mogelijk, omdat er voor de meeste functies geen verplichte bibliotheekopleiding bestaat. Bibliotheken zoeken juist mensen met ervaring uit onderwijs, sociaal werk, cultuur, communicatie, klantcontact of ICT. De vakkennis over bibliotheekwerk leer je daarna, op de werkvloer en via interne opleidingen.

Waarom zoeken bibliotheken zij-instromers?

Het werk in de bibliotheek is breder geworden. Naast lenen gaat het om leesbevordering op scholen, taal- en digitale hulp, ontmoeting en debat. Daarvoor heb je mensen nodig met heel verschillende achtergronden. Een leraar weet hoe een klas werkt, een sociaal werker kent de wijk, een communicatiemedewerker weet hoe je nieuwe doelgroepen bereikt.

Welke achtergrond past bij welke functie?

Je ervaring vertalen

Bibliotheekvacatures gebruiken eigen woorden. Vertaal je ervaring daarom naar de taal van de bibliotheek:

• "Klanten adviseren in een winkel" wordt klantcontact en service.
• "Ouders voorlichten op school" wordt ouderbetrokkenheid en leesbevordering.
• "Cliënten helpen met hun administratie" wordt ondersteuning bij digitale vaardigheden en basisvaardigheden.
• "Een open dag organiseren" wordt programmering en evenementen.

Lees ook goed welke diensten de bibliotheek aanbiedt, zoals het Taalhuis en de Bibliotheek op school, zodat je weet waar je ervaring van pas komt.

Stappen om over te stappen

1. Oriënteren. Bezoek een paar bibliotheken en praat met medewerkers. Kijk naar het programma en de diensten.
2. Ervaring opdoen. Word een tijdje vrijwilliger, bijvoorbeeld als taalmaatje of digicoach. Zo leer je de organisatie kennen.
3. Vacatures volgen. Zie vacatures in de bibliotheek.
4. Gericht solliciteren. Laat in je brief zien hoe je ervaring past bij de taken. Tips staan bij solliciteren.
5. Bijscholen. Eenmaal binnen kun je cursussen volgen, en wie in een openbare bibliotheek werkt, kan de post-hbo Leergang Informatieprofessional doen. Zie opleidingen.

Salaris bij een overstap

Overstappen kan financieel meevallen of tegenvallen. In de cao Openbare Bibliotheken bepaalt de functie de schaal. Binnen de schaal bepaalt de werkgever je startsalaris. Relevante werkervaring kan een reden zijn om hoger in de schaal te beginnen. Vraag daarnaar in het gesprek. Voor leraren is het goed om te vergelijken met de cao in het onderwijs. Zie salaris en cao.

Waar moet je rekening mee houden?

• Werktijden: bibliotheken zijn open op avonden en zaterdagen. Educatieve functies volgen vaker de schooltijden.
• Deeltijd: veel functies zijn minder dan 36 uur per week.
• Brede taken: in kleine bibliotheken doe je van alles, van balie tot activiteit.
• Financiering: bibliotheken zijn afhankelijk van gemeentelijk geld. De cao-partijen noemen zelf dat veel bibliotheken weinig indexatie krijgen en soms te maken hebben met bezuinigingen. Zie financiering.

Wat je als zij-instromer moet leren

Als nieuwkomer in het vak leer je vooral: de systemen voor lenen en reserveren, de indeling van de collectie, en vooral de breedte van het publiek. Op één dag help je een student, een nieuwkomer en een oudere met een nieuwe telefoon. Wie uit het onderwijs komt, werkt niet meer met een vaste klas. Wie uit de retail komt, heeft geen verkoopdoelen meer, maar wel doelen voor bereik en deelname.

Veelgestelde vragen

Kan ik zonder bibliotheekopleiding in de bibliotheek werken?

Ja. Voor de meeste functies is geen bibliotheekopleiding verplicht. Ervaring in onderwijs, zorg, klantcontact of cultuur is vaak net zo waardevol.

Is de bibliotheek geschikt voor leraren die uit het onderwijs willen?

Vaak wel. Functies als leesconsulent en mediacoach sluiten goed aan bij een onderwijsachtergrond, met minder lesuren voor een klas.

Hoe laat ik zien dat ik geschikt ben zonder bibliotheekervaring?

Vertaal je ervaring naar de taken in de vacature, geef concrete voorbeelden en doe eventueel eerst vrijwilligerswerk in de bibliotheek.