Bibliothecaris

Een bibliothecaris is iemand die beroepsmatig in een bibliotheek werkt en zorgt dat mensen de juiste boeken en informatie vinden. In openbare bibliotheken wordt het woord in 2026 weinig meer gebruikt als functienaam. Vacatures spreken van medewerker service en informatie, collectiespecialist of informatiespecialist. In wetenschappelijke bibliotheken en in het dagelijkse spraakgebruik bestaat het beroep nog volop.

Wat doet een bibliothecaris?

Het werk hangt af van de soort bibliotheek. Veel voorkomende taken:

• bezoekers helpen bij het zoeken naar boeken en informatie;
• de collectie beheren: aanschaffen, ordenen, afschrijven;
• informatie ontsluiten, bijvoorbeeld door goede beschrijvingen in de catalogus;
• uitleg geven over databanken, e-books en zoekstrategieën;
• activiteiten organiseren, van voorlezen tot lezingen;
• samenwerken met scholen, onderzoekers of andere organisaties.

In een openbare bibliotheek ligt de nadruk op klantcontact en educatie. In een universiteitsbibliotheek gaat het meer om onderzoeksondersteuning, databanken en open access.

Bibliothecaris of bibliotheekmedewerker?

In de praktijk gebruiken mensen beide woorden door elkaar. Een paar verschillen in hoe ze vaak gebruikt worden:

Lees meer bij bibliotheekmedewerker.

Vroeger was "bibliothecaris" ook de titel van de directeur van een bibliotheek. De directeur van de KB werd lang de bibliothecaris genoemd.

Waar werkt een bibliothecaris?

• Openbare bibliotheken: in de vestiging, op scholen of in de wijk.
• Universiteits- en hogeschoolbibliotheken: als informatiespecialist of vakreferent.
• De KB: in collectie, onderzoek of digitale diensten. Zie werken bij de KB.
• Schoolmediatheken: in het voortgezet onderwijs.
• Bijzondere bibliotheken: bij musea, ministeries, rechtbanken, ziekenhuizen of bedrijven.

Welke opleiding heb je nodig?

Er is geen verplichte opleiding. Voor openbare bibliotheken is een mbo- of hbo-diploma vaak genoeg, aangevuld met interne opleidingen. Voor wetenschappelijke bibliotheken wordt meestal een hbo- of wo-diploma gevraagd, vaak in een vakgebied. De post-hbo Leergang Informatieprofessional van De Haagse Hogeschool is bedoeld voor mensen die al in een openbare bibliotheek werken. Zie opleidingen.

Wat verdient een bibliothecaris?

In openbare bibliotheken hangt het salaris af van de functie in het functiehuis. Een paar voorbeelden volgens de cao Openbare Bibliotheken 2026–2028, per 1 augustus 2026, bruto per maand bij 36 uur:

• medewerker service & informatie (schaal 4–7): ongeveer 2.384 tot 3.841 euro;
• specialist uitvoering (schaal 6–9): ongeveer 2.607 tot 5.006 euro;
• ontwikkeladviseur (schaal 9–12): ongeveer 3.919 tot 7.395 euro.

In universiteitsbibliotheken gelden andere cao's en schalen. Meer over salarissen lees je bij salaris en cao.

Welke vaardigheden heb je nodig?

• Zoekvaardigheid: weten hoe je in catalogi, databanken en op internet betrouwbare informatie vindt.
• Digitale kennis: e-books, apps, sociale media en steeds vaker AI-tools uitleggen.
• Klantgerichtheid: geduld en plezier in het helpen van heel verschillende mensen.
• Samenwerken: met scholen, welzijnswerk en gemeente.
• Leesplezier: weten wat er verschijnt en lezers goed advies geven.

Is bibliothecaris een beroep met toekomst?

Het werk verandert, maar verdwijnt niet. Bibliotheken krijgen er taken bij op het gebied van digitale overheid, taal en leesbevordering. Wie flexibel is en graag met mensen werkt, vindt in de bibliotheek een breed werkveld.

Veelgestelde vragen

Hoe word je bibliothecaris?

Solliciteer op een functie in een bibliotheek, bijvoorbeeld als medewerker service en informatie, en volg daarna interne opleidingen. Een mbo- of hbo-diploma is meestal de basis.

Bestaat de opleiding tot bibliothecaris nog?

Een aparte bibliotheekopleiding op hbo-niveau is in 2026 nauwelijks te vinden. Er zijn wel cursussen en de post-hbo Leergang Informatieprofessional.

Wat verdient een bibliothecaris per maand?

In openbare bibliotheken ligt dat volgens de cao meestal tussen ongeveer 2.400 en 5.000 euro bruto per maand bij een voltijdbaan, afhankelijk van functie en ervaring.