Informatiespecialist

Een informatiespecialist zorgt dat mensen de juiste informatie vinden en kunnen gebruiken. Dat betekent zoeken, ordenen, beschrijven en uitleggen, in een bibliotheek, op een universiteit, bij de overheid of in een bedrijf. Waar een bibliotheekmedewerker vooral bezoekers helpt, gaat een informatiespecialist vaak dieper op inhoud, databanken en zoekstrategieën in.

Waar werkt een informatiespecialist?

• Universiteits- en hogeschoolbibliotheken: studenten en onderzoekers helpen met literatuuronderzoek, databanken, open access en het beheren van onderzoeksdata.
• Openbare bibliotheken: informatievaardigheden leren aan scholieren en volwassenen, de online dienstverlening verbeteren.
• De Koninklijke Bibliotheek: werken met collecties, metadata en digitale diensten. Zie werken bij de KB.
• Ziekenhuizen en zorg: medische literatuur zoeken voor artsen en onderzoekers.
• Overheid, advocatuur en bedrijven: kennisbanken beheren, beleidsinformatie en jurisprudentie zoeken.
• Archieven: informatiebeheer en archivering, vaak onder de naam informatiebeheerder.

Wat doet een informatiespecialist?

• Zoeken: complexe zoekvragen uitvoeren in databanken en catalogi, en zoekstrategieën opstellen.
• Ordenen en beschrijven: informatie vindbaar maken met metadata, trefwoorden en classificatie.
• Uitleggen: trainingen geven over zoeken, bronnen beoordelen en citeren.
• Adviseren: over licenties, auteursrecht en open access.
• Data: onderzoeksdata helpen beheren en publiceren, of gegevens analyseren.
• Systemen: meedenken over zoeksystemen, websites en kennisbanken.

Kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol. Een informatiespecialist helpt gebruikers ook om antwoorden van AI-tools kritisch te controleren tegen betrouwbare bronnen.

Welke opleiding heb je nodig?

Meestal hbo of wo. Nederland kent geen brede universitaire master Library Science. Informatiespecialisten komen uit verschillende richtingen:

• informatiekunde of informatiemanagement;
• een vakinhoudelijke studie, zoals geschiedenis, rechten, biologie of geneeskunde, aangevuld met cursussen;
• archiefwetenschap of boekwetenschap.

Voor mensen in openbare bibliotheken is er de post-hbo Leergang Informatieprofessional van De Haagse Hogeschool. Opleiders zoals GO Opleidingen bieden cursussen over onder meer metadata, auteursrecht en zoeken op internet. Zie opleidingen.

Beroepsvereniging

De KNVI is het platform voor informatieprofessionals in Nederland. Het biedt een netwerk, kennisdeling en evenementen, en heeft een vacaturepagina. Lid worden kan handig zijn voor je netwerk en om bij te blijven in het vak.

Vaardigheden

• systematisch denken en nauwkeurig werken;
• kennis van zoektechnieken en databanken;
• uitleggen aan mensen die minder thuis zijn in het onderwerp;
• digitale vaardigheden, zoals werken met metadata, spreadsheets en soms programmeertalen;
• nieuwsgierigheid naar nieuwe technologie.

Salaris

Het salaris verschilt per sector. In openbare bibliotheken geldt de cao Openbare Bibliotheken. Een informatiespecialist kan daar bijvoorbeeld vallen onder medewerker informatiebeheer (schaal 6 tot en met 9), specialist uitvoering (schaal 6 tot en met 9) of ontwikkeladviseur (schaal 9 tot en met 12). Per 1 augustus 2026 loopt dat van ongeveer 2.607 tot 7.395 euro bruto per maand bij 36 uur. Zie salaris en cao.

Bij universiteiten, ziekenhuizen, de overheid en bedrijven gelden hun eigen cao's en salarisschalen.

Vacatures vinden

Zoek op "informatiespecialist", "informatieprofessional", "vakreferent" of "datasteward". Kijk op de vacaturepagina's van universiteiten en hogescholen, bij AcademicTransfer, op de KB-site en bij de KNVI. Meer tips bij vacatures.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een promovendus wil weten wat er de afgelopen tien jaar is gepubliceerd over leesmotivatie bij jongeren. De informatiespecialist helpt een zoekstrategie op te stellen: welke trefwoorden, welke synoniemen, welke databanken. Samen bepalen ze welke artikelen relevant zijn en hoe de student ze beheert en correct citeert. Daarna legt de informatiespecialist uit hoe de student zijn eigen artikel open access kan publiceren. Zo'n traject laat zien dat het werk draait om methode, niet alleen om "even googelen".

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een informatiespecialist en een bibliothecaris?

De begrippen overlappen. "Informatiespecialist" legt de nadruk op zoeken, ordenen en adviseren, en wordt ook buiten bibliotheken gebruikt. "Bibliothecaris" is een oudere, algemene beroepsnaam.

Welke opleiding heb je nodig om informatiespecialist te worden?

Meestal hbo of wo, bijvoorbeeld informatiekunde of een vakinhoudelijke studie met aanvullende cursussen in informatievaardigheden.

Waar vind je vacatures voor informatiespecialist?

Bij universiteiten en hogescholen, de KB, ziekenhuizen, de overheid en via de KNVI en algemene vacaturesites.