Magazijn

Het magazijn is het deel van een bibliotheek waar boeken, tijdschriften en andere materialen worden bewaard buiten de ruimte die bezoekers zelf kunnen inlopen. Je kunt er niet zelf zoeken: je vraagt een boek aan via de catalogus, een medewerker haalt het op en je leest het in de leeszaal of leent het mee. Vooral wetenschappelijke bibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek hebben grote magazijnen.

Waarom een magazijn?

In een open kast kun je maar een beperkt aantal boeken kwijt: er moet ruimte zijn om te lopen, te kijken en te kiezen. Een magazijn kan veel compacter worden ingericht. Dat heeft een paar voordelen:

• Ruimte: boeken staan dicht op elkaar, vaak in verrijdbare stellingen die je met een slinger of motor uit elkaar schuift.
• Bescherming: het licht is gedimd, temperatuur en luchtvochtigheid zijn constant, en er is minder stof en schade door gebruik.
• Veiligheid: waardevolle en kwetsbare stukken, zoals handschriften en incunabelen, zijn beter beschermd tegen diefstal en beschadiging.
• Ordening op formaat: in een magazijn hoeven boeken niet op onderwerp te staan. Ze kunnen worden geordend op formaat of volgorde van binnenkomst, wat veel plankruimte bespaart.

Dat laatste zie je terug in de signatuur: een magazijnboek heeft vaak een code die alleen een plek aangeeft, zonder iets over de inhoud te zeggen.

Een boek uit het magazijn aanvragen

Zo gaat het bij de meeste wetenschappelijke bibliotheken en de KB:

1. Je zoekt het boek in de catalogus en ziet dat het in het magazijn staat.
2. Je logt in en vraagt het aan.
3. Na een wachttijd, van een half uur tot een paar dagen, ligt het klaar bij de uitleenbalie of in de leeszaal.
4. Afhankelijk van het materiaal leen je het mee of lees je het ter plekke.

Oude, zeldzame of kwetsbare boeken mogen vrijwel nooit mee naar huis. Ze worden alleen in een speciale leeszaal ingezien. Bij de Koninklijke Bibliotheek staat het overgrote deel van de collectie in het magazijn; hoe je daar materiaal aanvraagt lees je bij de KB bezoeken.

Magazijnen bij openbare bibliotheken

Ook openbare bibliotheken hebben soms een klein magazijn, bijvoorbeeld voor oudere jaargangen van tijdschriften, een lokale collectie over de stad of regio, of boeken die tijdelijk uit de presentatie zijn gehaald. Het meeste materiaal staat bij openbare bibliotheken echter in open opstelling, en titels die niet meer worden geleend worden eerder afgeschreven dan naar een magazijn verplaatst.

Externe opslag en depots

Raken de magazijnen vol, dan brengen bibliotheken een deel van de collectie onder in een externe opslag, soms samen met andere instellingen. Die opslag wordt ook wel een depot genoemd. Aanvragen uit zo'n externe locatie duren meestal langer. Voor digitale publicaties bestaat een digitaal equivalent: het e-Depot.

Veelgestelde vragen

Mag ik zelf in het magazijn kijken?

Meestal niet. Magazijnen zijn alleen toegankelijk voor medewerkers, uit veiligheid en om de omstandigheden stabiel te houden. Soms organiseren bibliotheken rondleidingen.

Hoe lang duurt een magazijnaanvraag?

Dat verschilt per bibliotheek. Bij een magazijn in hetzelfde gebouw vaak een half uur tot enkele uren; bij externe opslag soms een of meer werkdagen.

Kan ik een magazijnboek lenen?

Moderne boeken uit het magazijn kun je vaak gewoon lenen. Oud en kwetsbaar materiaal kun je alleen in de leeszaal inzien.