E-Depot

Het e-Depot is het digitale archief van de Koninklijke Bibliotheek, waarin elektronische publicaties duurzaam worden bewaard: e-books, digitale tijdschriften, wetenschappelijke artikelen en gearchiveerde websites. Het doel is dat deze publicaties over tientallen jaren nog steeds te lezen zijn, ook als de uitgever, de website of het bestandsformaat allang niet meer bestaat. Het e-Depot is de digitale tegenhanger van het papieren depot.

Ontstaan

Rond 2000 werd duidelijk dat steeds meer wetenschappelijke tijdschriften alleen nog online verschenen. Zonder actie zou een groot deel van de wetenschappelijke literatuur na verloop van tijd verdwijnen. In 2002 sloot de KB een archiveringsovereenkomst met de grote wetenschappelijke uitgever Elsevier en werd daarmee het officiële digitale archief voor de tijdschriften van die uitgever. Begin 2003 werd het e-Depot operationeel. Daarna volgden afspraken met andere internationale uitgevers. De KB werd zo een van de grote archieven voor internationale wetenschappelijke tijdschriften.

Wat er in het e-Depot zit

• Nederlandse elektronische publicaties: e-books en digitale tijdschriften die uitgevers vrijwillig deponeren, op basis van afspraken tussen de KB en het Nederlands Uitgeversverbond.
• Internationale wetenschappelijke tijdschriften: artikelen van uitgevers waarmee de KB een archiveringsovereenkomst heeft.
• Gedigitaliseerd erfgoed: scans van kranten, boeken en tijdschriften uit de eigen collectie, zoals het materiaal in Delpher.
• Webarchief: een selectie van Nederlandse websites die de KB periodiek archiveert.

Nederland kent geen wettelijk depot, dus uitgevers zijn niet verplicht hun publicaties te leveren. Het e-Depot werkt op basis van vrijwillige afspraken.

Hoe digitale duurzaamheid werkt

Een digitaal bestand bewaren is lastiger dan een boek in een kast zetten. Apparaten verouderen, bestandsformaten raken in onbruik en opslagmedia gaan kapot. Daarom werkt een e-Depot met:

• meerdere kopieën op verschillende locaties;
• controle op beschadiging met zogenoemde checksums, waarmee bestanden regelmatig worden gecontroleerd;
• technische metadata over het formaat en de software die nodig is;
• migratie: bestanden worden zo nodig omgezet naar nieuwere formaten;
• emulatie: oude software wordt nagebootst op moderne computers, zodat een oud bestand er nog uitziet zoals het bedoeld was.

Wie kan het e-Depot raadplegen?

Vanwege het auteursrecht en de afspraken met uitgevers zijn veel publicaties in het e-Depot alleen in te zien op locatie bij de KB in Den Haag, in de leeszaal. Het archief is ook een vangnet: als een uitgever ophoudt te bestaan of een tijdschrift niet meer online staat, kan de KB volgens de afspraken toegang geven. Open access-publicaties en vrij beschikbaar erfgoed zijn soms ook online te raadplegen.

Veelgestelde vragen

Is het e-Depot hetzelfde als de online bibliotheek?

Nee. De online bibliotheek is een uitleendienst voor e-books en luisterboeken. Het e-Depot is een archief voor de lange termijn; je kunt er niet uit lenen.

Kan ik als zelfpublicerende auteur mijn e-book in het e-Depot laten opnemen?

Nederlandse uitgevers kunnen publicaties bij de KB deponeren. Kijk op de site van de KB welke voorwaarden gelden voor kleine en zelfstandige uitgevers.

Bewaart de KB ook websites?

Ja, de KB archiveert een selectie van Nederlandse websites met cultureel of wetenschappelijk belang.