Romantiek

Een romantische roman is een verhaal waarin de liefdesrelatie tussen twee mensen het hart van het verhaal vormt, en waarin de lezer hoopt dat ze elkaar vinden. Romantiek is wereldwijd een van de best verkopende genres en wordt in bibliotheken veel geleend, vooral als e-book. Hieronder lees je wat het genre kenmerkt, hoe het zich ontwikkelde en welke boeken je kunt proberen.

Wat maakt een boek romantisch?

In het boekenvak geldt een eenvoudige vuistregel: in een romance staat de liefdesgeschiedenis centraal en eindigt het verhaal goed, met een 'happy ever after' of op zijn minst een hoopvol 'happy for now'. Een roman met een tragisch liefdesverhaal, zoals Wuthering Heights, is daarom eerder een literaire liefdesroman dan een romance in strikte zin.

Binnen het genre zijn er veel subgenres:

• Contemporary romance. Liefde in het hier en nu, vaak met humor.
• Historische romance. Liefde tegen een historische achtergrond, zoals het Engeland van de Regency-periode rond 1810.
• Romantic suspense. Een liefdesverhaal met een misdaad of gevaar.
• Romantasy. Romantiek in een fantasywereld, zie ook fantasy.
• New adult. Liefdesverhalen over twintigers, vaak met meer expliciete scènes dan in young adult.

Fans herkennen ook vaste verhaalpatronen, 'tropes' genoemd, zoals 'enemies to lovers' (van vijanden naar geliefden) of 'fake dating' (doen alsof je een relatie hebt). Op BookTok zoeken lezers boeken vaak juist op zo'n trope.

Liefde in de Nederlandstalige literatuur

De Nederlandse liefdesroman begint feitelijk met Wolff en Deken, die in 1782 Sara Burgerhart publiceerden: een roman in brieven over een jonge vrouw die haar eigen weg zoekt in de liefde en het leven. Het wordt vaak de eerste moderne Nederlandse roman genoemd.

In de twintigste eeuw waren populaire liefdesromans in Nederland lang vooral vertaald. De Duitse Hedwig Courths-Mahler was decennialang een bestsellerauteur, en uitgeverij Harlequin bracht met reeksen als Bouquet een vast aantal korte romans per maand uit, verkocht in boekhandels en supermarkten. Tegelijk schreven literaire auteurs liefdesverhalen die geschiedenis maakten, zoals Turks fruit (1969) van Jan Wolkers, dat opviel door de openhartige beschrijving van seks en rouw.

Sinds de jaren 2010 is het genre sterk veranderd door sociale media. Op BookTok werden boeken als It Ends with Us van Colleen Hoover jaren na verschijnen bestsellers, ook in Nederland. Uitgevers brengen vertalingen sneller uit, en steeds meer jongvolwassenen lezen romance in het Engels.

Aanraders

Romantiek vinden in de bibliotheek

Romantische boeken hebben in veel bibliotheken een eigen genresticker. In het boekenvak is de NUR-code 343; romantische historische romans krijgen soms 342 en familieromans 344. Klassiekers als Pride and Prejudice en Jane Eyre staan vaak bij de literaire romans en hebben dan geen romantieksticker.

Romantiek is een van de sterkste genres in de online bibliotheek. Veel lezers lenen deze boeken het liefst als e-book, omdat ze er veel van lezen en snel van het ene naar het volgende boek gaan. Populaire BookTok-titels hebben vaak een wachtlijst; daarvoor kun je reserveren. Wie romance in het Engels leest, vindt een deel van het aanbod bij de Engelstalige e-books.

Tips voor wie romantiek leest

• Zoek op trope. Weet je welk patroon je leuk vindt, dan vind je via leesplatforms en BookTok snel vergelijkbare boeken.
• Lees een klassieker. Wie veel moderne romance leest, herkent in Austen en de Brontës de bron van veel patronen.
• Let op triggerwaarschuwingen. Sommige populaire romans gaan over zware onderwerpen zoals huiselijk geweld. Veel uitgevers zetten daar tegenwoordig een waarschuwing bij.
• Wissel met feelgood. Wie een lichter verhaal zoekt waarin liefde niet het enige thema is, kan het proberen met feelgood.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen romance en een liefdesroman?

Romance is een genre met een vaste belofte: de liefdesgeschiedenis staat centraal en loopt goed af. Een literaire liefdesroman kan ook tragisch eindigen of de liefde als een van meerdere thema's behandelen.

Wat betekent 'enemies to lovers'?

Een verhaalpatroon waarin twee personages elkaar eerst niet uit kunnen staan en later verliefd worden. Pride and Prejudice van Jane Austen is een klassiek voorbeeld.

Kan ik romantische boeken als e-book lenen?

Ja. Romantiek is een van de populairste genres in de online bibliotheek. Met een abonnement leen je ze in de app; bij populaire titels kan er een wachtlijst zijn.