Young adult-boeken

Young adult, vaak afgekort tot YA, is de verzamelnaam voor boeken die geschreven zijn voor lezers van ongeveer 14 tot 25 jaar. De hoofdpersonen zijn meestal tieners of jongvolwassenen, en de verhalen gaan over thema's die in die levensfase spelen. YA is een van de best verkopende categorieën in de boekhandel en de bibliotheek, en wordt ook veel door volwassenen gelezen.

Wat maakt een boek young adult?

Er is geen officiële definitie, maar YA-boeken hebben een aantal gemeenschappelijke kenmerken:

• Een jonge hoofdpersoon, meestal tussen de 15 en 20 jaar.
• Een verhaal vanuit hun perspectief, vaak in de ik-vorm en in de tegenwoordige tijd.
• Thema's van het opgroeien: identiteit, eerste liefde, vriendschap, conflicten met ouders, seksualiteit, mentale gezondheid, rouw, discriminatie.
• Een vlotte stijl met veel dialoog en een hoog tempo.
• Ruimte voor zware onderwerpen. YA gaat niet uit de weg voor geweld, verslaving of depressie, al is de toon vaak hoopvoller dan in literatuur voor volwassenen.

YA is geen genre maar een doelgroep. Binnen YA vind je romance, fantasy, thrillers, sciencefiction, historische romans en realistische verhalen.

Het verschil met jeugdboeken

Jeugdboeken voor 12 tot 15 jaar, in de bibliotheek vaak aangeduid als "tieners" of "12+", hebben meestal jongere hoofdpersonen en gaan voorzichtiger om met seksualiteit en geweld. YA is explicieter en bedoeld voor lezers die die overgang al hebben gemaakt. Bibliotheken plaatsen YA daarom vaak in een aparte jongerenafdeling, los van de kinder- en de volwassenencollectie.

Populaire subgenres

BookTok en de invloed van sociale media

Veel tieners en twintigers kiezen hun boeken via BookTok, het boekendeel van TikTok, en via Bookstagram op Instagram. Daar raden lezers elkaar boeken aan met korte, vaak emotionele video's. Dat heeft grote invloed op wat er verkocht en uitgeleend wordt: boeken die al jaren oud zijn, kunnen ineens bestsellers worden. Boekhandels en bibliotheken hebben er inmiddels vaak een aparte tafel of kast voor.

Veel YA wordt in het Engels gelezen, ook door Nederlandse jongeren. Bibliotheken hebben daarom meestal ook Engelstalige YA in de collectie. Via de app van de online bibliotheek kun je bovendien e-books lenen, waaronder een deel van het YA-aanbod.

Nederlandstalige young adult

Er is ook een sterke Nederlandstalige YA-traditie. Thrillers voor jongeren zijn al lang populair, net als realistische romans over opgroeien. Schrijvers als Anna Woltz, Gideon Samson en Erna Sassen werden voor hun werk voor oudere kinderen en jongeren bekroond met de Nienke van Hichtum-prijs. Ook oudere jeugdklassiekers zoals Kruistocht in spijkerbroek van Thea Beckman worden nog veel gelezen.

Voor jongeren die nog niet toe zijn aan volwassenenliteratuur maar wel iets voor de leeslijst zoeken, is YA een goede tussenstap. Meer over het begeleiden van tieners lees je op leesplezier bij tieners.

YA voor volwassenen

Een groot deel van de YA-lezers is ouder dan 18. Volwassenen lezen YA om de toegankelijke stijl, de spanning en de emotionele directheid. Er is geen reden om dat te laten: een goed boek is een goed boek. Wie zoekt naar boeken die net iets anders zijn dan wat hij gewend is, vindt meer ideeën bij boeken kiezen en in onze leestips.

Veelgestelde vragen

Voor welke leeftijd is young adult?

YA is bedoeld voor lezers vanaf ongeveer 14 jaar en wordt veel gelezen tot een jaar of 25. Sommige boeken bevatten expliciete scènes; kijk bij jongere lezers eventueel naar de leeftijdsaanduiding van de uitgever.

Is young adult hetzelfde als jeugdliteratuur?

Nee. Jeugdliteratuur is breder en omvat ook kinderboeken. YA is het oudste deel daarvan, gericht op jongvolwassenen en met thema's die bij die leeftijd horen.

Kun je YA lenen bij de bibliotheek?

Ja. De meeste bibliotheken hebben een jongerenafdeling met Nederlandstalige en Engelstalige YA. Met een jeugdabonnement kun je die boeken bij veel bibliotheken gratis lenen.