Nienke van Hichtum-prijs
Inhoud
De Nienke van Hichtum-prijs is een literaire prijs voor kinder- en jeugdboeken die eens in de twee jaar wordt uitgereikt door de Jan Campert-Stichting. De prijs bestaat sinds 1964 en is genoemd naar de Friese schrijfster van Afke's tiental. De meest recente winnaar is Jowi Schmitz, die in 2025 werd bekroond voor Kip op je kop.
Wie was Nienke van Hichtum?
Nienke van Hichtum is het pseudoniem van Sjoukje Bokma de Boer (1860–1939), een Friese schrijfster en vertaalster. Ze is vooral bekend van Afke's tiental uit 1903, een verhaal over een arm Fries gezin met tien kinderen. Het boek werd een klassieker van de Nederlandse kinderliteratuur en is meermaals heruitgegeven en bewerkt. Ze was getrouwd met de socialist Pieter Jelles Troelstra en vertaalde en bewerkte daarnaast veel sprookjes en volksverhalen.
De Jan Campert-Stichting
De prijs wordt toegekend door de Jan Campert-Stichting, een stichting die meerdere literaire prijzen uitreikt, waaronder prijzen voor poëzie, proza en essays. De stichting is genoemd naar de dichter Jan Campert, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet zat en in 1943 in een concentratiekamp om het leven kwam. Hij is vooral bekend van het gedicht De achttien dooden.
De Nienke van Hichtum-prijs is daarmee onderdeel van een bredere familie van literaire prijzen, en dat geeft hem een eigen karakter: de jury beoordeelt kinderboeken met dezelfde literaire maatstaven als de andere prijzen van de stichting.
Frequentie en prijzengeld
De prijs wordt om het jaar uitgereikt, in oneven jaren. Sinds 2019 bedraagt het prijzengeld 6.000 euro. Bij de oprichting was dat duizend gulden.
Winnaars sinds 2015
| Jaar | Schrijver | Boek |
|---|---|---|
| 2015 | Anna Woltz | Honderd uur nacht |
| 2017 | Annet Schaap | Lampje |
| 2019 | Gideon Samson | Zeb. |
| 2021 | Erna Sassen | Zonder titel |
| 2023 | Tjibbe Veldkamp | De jongen die van de wereld hield |
| 2025 | Jowi Schmitz | Kip op je kop |
Een paar van deze boeken kregen ook elders erkenning. Lampje van Annet Schaap, over een meisje dat de vuurtoren van haar vader moet laten branden en zo in een avontuur met zeemeerminnen en monsters terechtkomt, won ook de Boekenleeuw in Vlaanderen. De jongen die van de wereld hield van Tjibbe Veldkamp werd in 2024 ook bekroond met de Woutertje Pieterse Prijs.
Veel van de bekroonde boeken richten zich op oudere kinderen en jongeren. Ze zijn daardoor ook interessant voor wie zoekt naar literaire boeken op het grensvlak met young adult, zoals Honderd uur nacht van Anna Woltz, over een meisje dat tijdens een stroomstoring in New York belandt.
De volgende uitreiking
Volgens het tweejaarlijkse ritme is de volgende uitreiking in 2027. De Jan Campert-Stichting maakt de nominaties en de winnaar zelf bekend.
Wat heb je eraan als lezer?
De Nienke van Hichtum-prijs is minder bekend bij het grote publiek dan de Gouden Griffel, maar bij kinderboekenkenners staat hij hoog aangeschreven. De bekroonde boeken zijn vaak literair ambitieus en goed om samen te lezen of te bespreken in de klas. Wie op zoek is naar een boek dat kinderen uitdaagt, vindt in de lijst van winnaars een betrouwbaar startpunt. Meer prijzen vind je in het overzicht van literaire prijzen.
Veelgestelde vragen
Wie won de Nienke van Hichtum-prijs 2025?
Jowi Schmitz, voor Kip op je kop.
Hoe vaak wordt de Nienke van Hichtum-prijs uitgereikt?
Eens in de twee jaar, in oneven jaren. De volgende uitreiking is volgens dat ritme in 2027.
Wie reikt de prijs uit?
De Jan Campert-Stichting, die ook prijzen voor poëzie, proza en essays toekent.
Waarom heet de prijs zo?
De prijs is genoemd naar Nienke van Hichtum, het pseudoniem van de Friese schrijfster van de kinderklassieker Afke's tiental.
Bijgewerkt: