Woutertje Pieterse Prijs

De Woutertje Pieterse Prijs is een jaarlijkse prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige kinder- of jeugdboek van het voorgaande jaar. Hij geldt, naast de Gouden Griffel, als een van de belangrijkste literaire prijzen voor kinderboeken. In 2026 ging de prijs naar Atman! van Bart Moeyaert, geïllustreerd door Mark Janssen.

Een prijs van critici

De prijs werd in 1988 opgericht door critici die de literaire kwaliteit van Nederlandstalige kinder- en jeugdboeken wilden bevorderen en er in de kritiek meer aandacht voor wilden vragen. De jury beoordeelt boeken op taal, genre, thema, illustratie, vorm en vormgeving. Daardoor kan de prijs net zo goed naar een prentenboek, een dichtbundel of een informatief boek gaan als naar een jeugdroman.

Aan de prijs is een oorkonde en een bedrag van 15.000 euro verbonden.

Waar de naam vandaan komt

Woutertje Pieterse is een personage uit het werk van Multatuli, de schrijver van Max Havelaar. Het verhaal over de fantasierijke jongen Woutertje, die opgroeit in een benauwd, kleinburgerlijk Amsterdams milieu, verscheen verspreid in Multatuli's Ideën en werd later als afzonderlijk boek uitgegeven. Woutertje staat symbool voor een kind met verbeelding dat zich niet laat inperken: een passende naam voor een prijs die het eigenzinnige kinderboek wil eren.

Sponsors door de jaren heen

Net als veel literaire prijzen is de Woutertje Pieterse Prijs afhankelijk geweest van wisselende geldschieters:

• Aanvankelijk betaalde boekhandel Libris de prijs.
• Daarna was Stichting Lira zeventien jaar lang sponsor, tot 2015.
• Van 2015 tot 2017 was de boekhandelsketen Bruna sponsor.
• In 2018 hield een coalitie van financiers de prijs zonder hoofdsponsor overeind.
• Sinds 2019 wordt de prijs mede gefinancierd door De Versterking en de Brook Foundation.

Winnaars sinds 2020

Wat opvalt is hoe vaak de prijs naar een samenwerking tussen schrijver en illustrator gaat. Mark Janssen illustreerde zowel het winnende boek van 2024 als dat van 2026. Ludwig Volbeda won in 2021 als illustrator en in 2025 met een eigen boek. Uit elkaar van Bette Westera en Sylvia Weve, een bundel gedichten over afscheid en scheiding, won in 2020 ook de Boekenleeuw in Vlaanderen. En De jongen die van de wereld hield kreeg naast deze prijs ook de Nienke van Hichtum-prijs.

Wat heb je eraan als lezer?

De Woutertje Pieterse Prijs is vaak gedurfder dan de populaire lijsten. De winnende boeken zijn niet altijd de makkelijkste, maar wel de boeken waar kinderboekenkenners het meest over praten. Ze lenen zich goed om samen te lezen of voor te lezen, en om over door te praten. De nominaties en winnaars staan in veel bibliotheken bij elkaar, of zijn snel te reserveren.

Voor een breder beeld kun je de winnaars vergelijken met die van de Gouden Griffel van hetzelfde jaar. Soms valt de keuze op hetzelfde boek, maar vaak niet. Meer suggesties per leeftijd vind je bij leestips voor kinderen per leeftijd.

Veelgestelde vragen

Wie won de Woutertje Pieterse Prijs 2026?

Bart Moeyaert en illustrator Mark Janssen, voor Atman!.

Hoeveel prijzengeld hoort bij de Woutertje Pieterse Prijs?

De winnaar ontvangt een oorkonde en 15.000 euro.

Naar wie is de prijs genoemd?

Naar Woutertje Pieterse, een personage van Multatuli, de schrijver van Max Havelaar.

Kan een prentenboek de prijs winnen?

Ja. De jury kijkt naar taal, illustratie, vorm en vormgeving, dus de prijs kan naar elk soort kinder- of jeugdboek gaan.