Libris Literatuur Prijs
Inhoud
De Libris Literatuur Prijs is een van de twee grote jaarlijkse prijzen voor de beste Nederlandstalige roman. In 2026 won Bert Natter met Aan het einde van de oorlog. De winnaar krijgt 50.000 euro en een bronzen legpenning; de andere genomineerden op de shortlist krijgen elk 2.500 euro.
Hoe de prijs werkt
De prijs wordt sinds 1994 uitgereikt, in het begin onder de naam Libris Literatuurprijs. Hij is genoemd naar de sponsor, de boekhandelsketen Libris, en wordt georganiseerd door de Stichting Literatuur Prijs. Die stelt elk jaar een jury van vijf leden samen, met critici, schrijvers en andere kenners. Het model is afgekeken van de Britse Booker Prize: eerst een longlist, dan een shortlist, dan één winnaar.
Het jaarritme ziet er zo uit:
- Januari: de jury maakt een longlist bekend van zo'n achttien romans.
- Maart: de longlist wordt teruggebracht tot een shortlist van zes titels.
- Mei: de winnaar wordt bekendgemaakt. In 2026 gebeurde dat op maandag 11 mei, tijdens een uitzending van Nieuwsuur.
De prijs is alleen bedoeld voor romans, oorspronkelijk in het Nederlands geschreven. Dichtbundels, verhalenbundels en non-fictie komen niet in aanmerking. Zowel Nederlandse als Vlaamse schrijvers kunnen winnen; in 2026 stonden er op de longlist zes Vlaamse auteurs.
De bronzen legpenning wordt sinds 2015 gemaakt naar een ontwerp van de bekende boekontwerper Irma Boom.
De shortlist van 2026
| Schrijver | Roman |
|---|---|
| Bert Natter (winnaar) | Aan het einde van de oorlog |
| Peter Buwalda | De jaknikker |
| Lieselot Mariën | Als de dieren |
| Coco Schrijber | Het gezoem van bijna alles |
| Peter Terrin | Nog lang geen winter |
| Nadia de Vries | Overgave op commando |
Drie boeken van deze shortlist, die van Natter, Schrijber en De Vries, zijn genomineerd voor De Inktaap 2027, waarbij scholieren kiezen.
Winnaars sinds 2018
| Jaar | Schrijver | Roman |
|---|---|---|
| 2018 | Murat Isik | Wees onzichtbaar |
| 2019 | Rob van Essen | De goede zoon |
| 2020 | Sander Kollaard | Uit het leven van een hond |
| 2021 | Jeroen Brouwers | Cliënt E. Busken |
| 2022 | Mariken Heitman | Wormmaan |
| 2023 | Anjet Daanje | Het lied van ooievaar en dromedaris |
| 2024 | Rob van Essen | Ik kom hier nog op terug |
| 2025 | Safae el Khannoussi | Oroppa |
| 2026 | Bert Natter | Aan het einde van de oorlog |
Rob van Essen won de prijs twee keer in zes jaar. Anjet Daanje won met Het lied van ooievaar en dromedaris in 2023 de Libris, nadat ze in 2022 met hetzelfde boek al de Boekenbon Literatuurprijs had gewonnen; het boek won in 2024 bovendien De Inktaap. Mariken Heitman en Safae el Khannoussi wonnen met hun debuutroman.
Libris en de lezer
Voor lezers is de Libris vooral een betrouwbare gids naar literaire romans van het afgelopen jaar. De shortlist van zes is overzichtelijk genoeg om er een paar van te lezen voordat de winnaar bekend is. Veel leesclubs kiezen in het voorjaar bewust een titel van de shortlist, zodat ze hun eigen favoriet kunnen vergelijken met de keuze van de jury.
In de bibliotheek zijn de genomineerde boeken in die periode populair. Reserveer op tijd, of kijk of het boek ook als e-book of luisterboek in de online bibliotheek staat. De prijs heeft bovendien een sterk effect op de verkoop: de winnaar staat vaak wekenlang in de bestsellerlijsten.
Libris of Boekenbon?
De twee grote boekprijzen lijken op elkaar, maar ze hebben elk een eigen jury, een eigen ritme en een eigen geschiedenis. De Libris wordt in het voorjaar uitgereikt, de Boekenbon in het najaar. Het komt geregeld voor dat de jury's tot een ander oordeel komen; soms winnen ze met hetzelfde boek, zoals in het geval van Anjet Daanje. Samen vormen ze de belangrijkste ijkpunten in het Nederlandse literaire jaar. Een overzicht van alle prijzen vind je bij literaire prijzen.
Veelgestelde vragen
Wie won de Libris Literatuur Prijs 2026?
Bert Natter, met de roman Aan het einde van de oorlog. De winnaar werd op 11 mei 2026 bekendgemaakt.
Hoeveel geld krijgt de winnaar van de Libris?
De winnaar krijgt 50.000 euro en een bronzen legpenning. De overige vijf schrijvers op de shortlist krijgen elk 2.500 euro.
Wie won de Libris Literatuur Prijs 2025?
Safae el Khannoussi, met haar debuutroman Oroppa.
Kunnen Vlaamse schrijvers de Libris winnen?
Ja. De prijs staat open voor alle oorspronkelijk Nederlandstalige romans, ongeacht of de schrijver uit Nederland of Vlaanderen komt.
Bijgewerkt: