Thea Beckman

Thea Beckman (1923–2004) is de schrijver van Kruistocht in spijkerbroek, het boek waarin een jongen uit de twintigste eeuw met een tijdmachine in de kinderkruistocht van 1212 belandt. Ze schreef vooral historische jeugdromans, maar ook toekomstverhalen. Haar boeken worden nog altijd op scholen gelezen en zijn in elke bibliotheek te vinden.

Leven

Thea Beckman was de schrijversnaam van Theodora Beckmann-Petie. Ze werd op 23 juli 1923 in Rotterdam geboren. Ze studeerde sociale psychologie in Utrecht en begon in de jaren vijftig met het schrijven van kinderboeken. Het duurde echter tot de jaren zeventig voordat ze bij een groot publiek bekend werd.

De doorbraak kwam in 1973 met Kruistocht in spijkerbroek, dat in 1974 de Gouden Griffel won. Daarna groeide ze uit tot de meest gelezen schrijver van historische jeugdboeken in Nederland. Haar laatste boek, Gekaapt!, verscheen in 2003 en kreeg de Bontekoeprijs van het Historisch Nieuwsblad. Die prijs werd na haar dood omgedoopt tot Thea Beckmanprijs. Ze overleed op 5 mei 2004 in Bunnik.

Stijl en thema's

Beckman schreef spannende, toegankelijke avonturen waarin geschiedenis heel concreet wordt: hoe mensen aten, reisden, ziek werden en vochten. Ze deed grondig onderzoek en wilde dat lezers iets leerden zonder dat het als les voelde. Haar hoofdpersonen zijn vaak jongeren die zelfstandig moeten nadenken en keuzes maken in een harde wereld.

Twee thema's keren steeds terug. Ten eerste het verzet tegen blinde gehoorzaamheid aan gezag, of dat nu kerkelijk, adellijk of militair is. Ten tweede de vraag hoe een eerlijke samenleving eruitziet. In de trilogie Kinderen van Moeder Aarde beschrijft ze een samenleving op Groenland, eeuwen na een Derde Wereldoorlog, waar vrouwen de leiding hebben en geweld is uitgebannen.

Belangrijkste werken

Geef me de ruimte! is het eerste deel van de trilogie over de Honderdjarige Oorlog; Stad in de storm speelt in het Utrecht van de vijftiende eeuw. Kruistocht in spijkerbroek werd in 2006 verfilmd door Ben Sombogaart. Meer over dat boek staat op de pagina over Kruistocht in spijkerbroek.

Waar begin je?

• Vanaf 11 jaar: Kruistocht in spijkerbroek. Het tijdreisgegeven maakt de middeleeuwen direct toegankelijk, omdat je ze ziet door de ogen van een hedendaagse jongen.
• Vanaf 12 jaar: Geef me de ruimte! en de vervolgdelen, voor lezers die meer willen weten over ridders, steden en oorlog in de veertiende eeuw.
• Vanaf 13 jaar: Kinderen van Moeder Aarde. Geschikt voor lezers die van dystopie en sciencefiction houden.

Het werk van Beckman past goed bij een boekverslag of werkstuk over geschiedenis. Verwante schrijvers zijn Tonke Dragt en Jan Terlouw, die eveneens spannende verhalen met een moreel vraagstuk schreven.

Thea Beckman in de bibliotheek

De bekendste titels staan in vrijwel elke bibliotheek, vaak in de jeugdafdeling en de afdeling voor jongeren. Kruistocht in spijkerbroek is ook als luisterboek verschenen; luisterboeken vind je onder meer via de luisterboeken van de online bibliotheek. Omdat het boek veel op scholen wordt gelezen, kan het rond toetsperiodes uitgeleend zijn; reserveren helpt dan.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Kruistocht in spijkerbroek over?

De Nederlandse jongen Rudolf Hefting komt door een mislukt experiment met een tijdmachine terecht in 1212. Hij sluit zich aan bij de kinderkruistocht en probeert de kinderen met zijn moderne kennis te helpen.

Voor welke leeftijd zijn de boeken van Thea Beckman?

De meeste titels zijn geschreven voor lezers van ongeveer 11 tot 15 jaar. Ze worden ook door volwassenen gelezen, vooral door wie van historische romans houdt.

Wat is de Thea Beckmanprijs?

Een jaarlijkse prijs voor het beste historische jeugdboek, uitgereikt door het Historisch Nieuwsblad. Hij heette eerst Bontekoeprijs en werd naar haar vernoemd nadat ze hem in 2003 zelf had gewonnen.

Welke prijzen won Thea Beckman zelf?

De Gouden Griffel in 1974 voor Kruistocht in spijkerbroek, Zilveren Griffels voor Met Korilu de Griemel rond en Stad in de storm, en verschillende prijzen van de Nederlandse Kinderjury.