Tonke Dragt

Tonke Dragt (1930–2024) schreef De brief voor de koning, in 2004 uitgeroepen tot het beste Nederlandse kinderboek van de voorgaande vijftig jaar. Ze was de grote vernieuwer van de avonturen- en fantasyroman voor jongeren, en tekende vaak zelf de illustraties. Haar boeken worden steeds opnieuw gedrukt en zijn in elke bibliotheek te leen.

Leven

Antonia Johanna Willemina Dragt werd op 12 november 1930 geboren in Batavia, het huidige Jakarta, in het toenmalige Nederlands-Indië. Tijdens de Japanse bezetting zat ze met haar moeder en zussen in het interneringskamp Tjideng. Daar begon ze verhalen te schrijven en te tekenen; met een vriendinnetje schreef ze op haar dertiende al een eigen avonturenboek.

Na de oorlog kwam het gezin naar Nederland. Dragt studeerde van 1950 tot 1955 aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en werd tekenlerares. In 1961 debuteerde ze met Verhalen van de tweelingbroers. Een jaar later verscheen De brief voor de koning, waarmee ze direct bekend werd. In 1976 ontving ze de Staatsprijs voor kinder- en jeugdliteratuur voor haar hele oeuvre. Ze overleed op 12 juli 2024 in Den Haag, 93 jaar oud. Datzelfde jaar verscheen postuum nog De schat van de Blauwe Boekanier, een vervolg dat in haar nalatenschap lag.

Stijl en thema's

Dragt schreef lange, zorgvuldig opgebouwde verhalen. In de middeleeuws aandoende boeken over Tiuri (De brief voor de koning, Geheimen van het Wilde Woud) draait het om trouw, eer en het nakomen van een belofte, ook als niemand meekijkt. Ridder worden betekent bij haar vooral: het juiste doen.

In haar latere werk verkende ze sciencefiction, telepathie en het verschil tussen droom en werkelijkheid. Torenhoog en mijlenbreed en Ogen van tijgers gaan over contact met een andere planeet en over gedachten die je met anderen kunt delen. Ze vertrouwde erop dat jonge lezers complexe ideeën aankunnen, en schreef nooit naar beneden.

Belangrijkste werken

De Zevensprong werd in 1982 een populaire jeugdserie van de NCRV. De brief voor de koning werd in 2008 verfilmd en in 2020 als internationale serie op Netflix uitgebracht. Lees meer op de pagina over De brief voor de koning.

Waar begin je?

• Voorlezen vanaf 9 jaar, zelf lezen vanaf 10–11 jaar: De brief voor de koning. Het boek is dik (ruim 450 bladzijden), maar de korte hoofdstukken maken het prima geschikt om in delen voor te lezen.
• Vanaf 10 jaar: De Zevensprong. Een spannend verhaal over een meester en zijn leerlingen in een geheimzinnig dorp, iets korter en sneller.
• Vanaf 12 jaar: Torenhoog en mijlenbreed en De torens van februari, voor lezers die van ideeën en raadsels houden.

Vind je Dragt mooi, probeer dan ook de verhalen van Paul Biegel of de historische boeken van Thea Beckman.

Tonke Dragt in de bibliotheek

De brief voor de koning is in vrijwel elke bibliotheek aanwezig, vaak in meerdere exemplaren en in grote-letteredities. Ook Geheimen van het Wilde Woud en De Zevensprong zijn breed beschikbaar. Er bestaan luisterboekversies van haar bekendste titels; zoek die via de luisterboeken van de online bibliotheek. Ze is ook vertaald in tientallen talen, wat handig is voor meertalige gezinnen.

Veelgestelde vragen

Waar gaat De brief voor de koning over?

De zestienjarige Tiuri wordt in de nacht voor zijn ridderslag om hulp gevraagd en neemt een geheime brief mee naar de koning van het land achter de Grote Bergen. Onderweg moet hij vijanden ontlopen en zijn belofte bewaren.

Hoe oud moet je zijn voor De brief voor de koning?

Zelf lezen lukt de meeste kinderen vanaf ongeveer tien of elf jaar. Voorlezen kan al vanaf een jaar of negen.

Is er een vervolg op De brief voor de koning?

Ja, Geheimen van het Wilde Woud (1965) vertelt verder over Tiuri en zijn schildknaap Piak.

Wanneer overleed Tonke Dragt?

Ze overleed op 12 juli 2024 in Den Haag, op 93-jarige leeftijd.