Ted van Lieshout

Ted van Lieshout (1955) is een Nederlandse schrijver, dichter en beeldend kunstenaar. Hij is bekend van de jeugdroman Gebr., over een jongen die het dagboek van zijn overleden broer leest, en van veel kinderpoëzie. Hij won de Gouden Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Theo Thijssen-prijs en in Duitsland de Deutscher Jugendliteraturpreis.

Leven

Ted van Lieshout, voluit Theodorus Adrianus van Lieshout, werd op 21 december 1955 in Eindhoven geboren. Op zijn negentiende ging hij naar de kunstacademie in Amsterdam. Hij is niet alleen schrijver, maar ook illustrator, grafisch ontwerper en beeldend kunstenaar, en maakt vaak zelf de tekeningen en vormgeving van zijn boeken.

Zijn eerste gedichten verschenen in 1984 in het kinderpoëzietijdschrift De Blauw Geruite Kiel. In 1986 kwamen zijn eerste boeken uit: Raafs Reizend Theater en de dichtbundel Van verdriet kun je grappige hoedjes vouwen. Inmiddels heeft hij meer dan vijftig boeken op zijn naam. Voor televisie schreef hij jarenlang scènes en liedjes voor Sesamstraat en Het Klokhuis. In 2004–2005 was hij Leonardo-hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg.

Sinds 2012 maakt hij met illustrator Philip Hopman de prentenboekenreeks over Boer Boris, bedoeld voor peuters en kleuters. In 2025 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 2026 verscheen het autobiografische boek Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken?.

Stijl en thema's

Van Lieshout schrijft voor kinderen en jongeren over onderwerpen die vaak worden vermeden: rouw, homoseksualiteit, schuld en misbruik. Hij doet dat zonder te preken en met veel aandacht voor de vorm. Gebr. (1996) is geschreven als dagboek: Marius leest het dagboek van zijn overleden broer Luuk en gaat erin terugschrijven. Zo ontdekt hij wie zijn broer werkelijk was. Het boek won in Duitsland de Deutscher Jugendliteraturpreis en werd ongeveer tien keer voor het toneel bewerkt.

In Mijn meneer (2012) en Schuldig kind (2017) schrijft hij over een jongen en een volwassen man, en over de schuldgevoelens van een kind dat misbruikt is. Die boeken putten uit zijn eigen jeugd. Het Nationale Theater bracht er in 2025 een voorstelling van. Daartegenover staan zijn speelse gedichten en prentenboeken, waarin hij graag met taal en vorm experimenteert, zoals in Rond vierkant vierkant rond.

Belangrijkste werken

Prijzen

Van Lieshout kreeg de Gouden Griffel in 1995 voor Begin een torentje van niks. Voor Gebr. ontving hij in 1999 de Deutscher Jugendliteraturpreis, en voor Zeer kleine liefde in 2001 de Nienke van Hichtum-prijs. In 2009 kreeg hij de Theo Thijssen-prijs voor zijn oeuvre, en in 2012 de Woutertje Pieterse Prijs voor Driedelig paard. Daarnaast won hij vele Zilveren Griffels.

Waar begin je?

• Voorlezen vanaf 2 jaar: de prentenboeken over Boer Boris, met Philip Hopman.
• Gedichten vanaf 8 jaar: Begin een torentje van niks of Driedelig paard. Ook goed voor in de klas; meer tips staan bij poëzie lezen.
• Vanaf 13 jaar: Gebr., zijn bekendste roman, kort en intens.
• Voor oudere jongeren en volwassenen: Mijn meneer, over een zwaar onderwerp, geschreven met grote zorg.

Wie van kinderpoëzie houdt, kan verder met Hans Hagen, Edward van de Vendel en Toon Tellegen.

Ted van Lieshout in de bibliotheek

Zijn gedichtenbundels staan in de jeugdafdeling bij de poëzie, zijn romans meestal bij de boeken voor jongeren. Gebr. wordt veel gelezen voor de leeslijst in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Kijk ook bij young adult-boeken voor verwante titels, en in de online bibliotheek voor kinderen voor digitale versies.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Gebr. over?

Marius vindt na de dood van zijn broer Luuk diens dagboek. Hij leest het en schrijft er zelf in verder, en ontdekt zo dingen over zijn broer die hij niet wist. Het boek gaat over rouw, identiteit en de band tussen broers.

Voor welke leeftijd is Gebr.?

Het boek is bedoeld voor jongeren vanaf ongeveer 13 jaar en wordt ook door volwassenen gelezen.

Welke prijzen won Ted van Lieshout?

Onder meer de Gouden Griffel (1995), de Deutscher Jugendliteraturpreis (1999), de Nienke van Hichtum-prijs (2001), de Theo Thijssen-prijs (2009) en de Woutertje Pieterse Prijs (2012).

Maakt Ted van Lieshout ook tekeningen?

Ja. Hij studeerde aan de kunstacademie en is ook illustrator en beeldend kunstenaar. Vaak tekent en ontwerpt hij zijn eigen boeken.