Anne Frank

Anne Frank (1929–1945) schreef tijdens de Duitse bezetting een dagboek in het Achterhuis aan de Prinsengracht in Amsterdam, waar zij met haar familie en vier anderen ondergedoken zat. Na haar dood werd dat dagboek uitgegeven als Het Achterhuis (1947). Het is uitgegroeid tot een van de meest gelezen boeken ter wereld en is in tientallen talen vertaald.

Leven

Annelies Marie Frank werd op 12 juni 1929 geboren in Frankfurt am Main, in een liberaal joods gezin. Na de machtsovername door de nazi's vertrok haar vader Otto Frank in 1933 naar Amsterdam, waar hij een bedrijf opzette. Moeder Edith, zus Margot en Anne volgden kort daarna. Het gezin woonde aan het Merwedeplein in Amsterdam-Zuid.

Voor haar dertiende verjaardag, op 12 juni 1942, kreeg Anne een geruit dagboekje. Op 6 juli 1942, nadat Margot een oproep had gekregen voor een werkkamp, dook het gezin onder in het achterhuis van Otto's bedrijfspand aan de Prinsengracht 263. Later kwamen ook de familie Van Pels en de tandarts Fritz Pfeffer erbij wonen. Een paar medewerkers, onder wie Miep Gies, zorgden voor eten en nieuws.

Op 4 augustus 1944 werden de onderduikers ontdekt en gearresteerd. Anne werd via Westerbork naar Auschwitz-Birkenau gedeporteerd en later naar Bergen-Belsen. Daar overleed ze in februari of maart 1945, enkele weken voor de bevrijding van het kamp, aan tyfus. Margot stierf kort voor haar. Otto Frank was de enige van de acht onderduikers die de oorlog overleefde.

Het dagboek en ander werk

Anne schreef haar dagboek in de vorm van brieven aan een denkbeeldige vriendin, Kitty. Ze schreef over het leven met acht mensen op een kleine ruimte, over ruzies, over haar moeder, over verliefdheid op Peter van Pels, over haar angsten en haar dromen. In maart 1944 hoorde ze op de radio een oproep van minister Bolkestein om dagboeken uit de oorlog te bewaren. Daarna begon ze haar dagboek te herschrijven, met het plan het na de oorlog uit te geven.

Na de arrestatie bewaarde Miep Gies de papieren. Zij gaf ze aan Otto Frank toen bekend werd dat Anne niet meer leefde. Otto stelde uit de verschillende versies een tekst samen, die in 1947 verscheen bij uitgeverij Contact. Later verschenen wetenschappelijke edities met alle versies naast elkaar. Anne schreef in het Achterhuis ook verhalen, sprookjes en een schrift met mooie zinnen die ze overschreef uit boeken.

Belangrijkste werken

Waarom lees je Anne Frank nu nog?

Het dagboek laat de Jodenvervolging zien door de ogen van een meisje van dertien, veertien en vijftien jaar. Daardoor is het voor veel lezers de eerste en meest persoonlijke kennismaking met de Holocaust. Tegelijk is het ook een boek over opgroeien: over ruzie met je ouders, verliefdheid, twijfel aan jezelf en de wens schrijver te worden.

Anne schreef bovendien opvallend goed. Ze observeerde scherp, was geestig en eerlijk, en ontwikkelde zich in twee jaar tot een zelfbewuste schrijfster. Het dagboek is daarom niet alleen een historisch document, maar ook literatuur.

Waar begin je?

Begin met een leesversie van Het Achterhuis. De huidige standaardeditie bevat meer tekst dan de uitgave van 1947, omdat passages die Otto Frank wegliet later zijn toegevoegd. Wie wil zien hoe Anne zelf haar tekst herschreef, kan de editie met alle versies raadplegen. Een bezoek aan het Anne Frank Huis aan de Prinsengracht maakt het lezen nog indringender.

Wie na Anne Frank meer wil lezen over de Jodenvervolging in Nederland, vindt een aangrijpend vervolg in Het bittere kruid van Marga Minco.

Anne Frank lenen in de bibliotheek

Het Achterhuis staat in vrijwel elke bibliotheek, in de volwassenen- en de jeugdafdeling, en is vaak ook als e-book of luisterboek te lenen. Daarnaast zijn er graphic novels, biografieën en informatieve boeken voor kinderen. Staat een uitgave niet in je vestiging, dan kun je hem reserveren. Tips voor het lezen en bespreken met kinderen vind je bij voorlezen.

Veelgestelde vragen

Wanneer is Het Achterhuis verschenen?

Het Achterhuis verscheen in juni 1947 bij uitgeverij Contact in Amsterdam, samengesteld door Anne's vader Otto Frank uit de verschillende versies van haar dagboek.

Wie is Kitty in het dagboek van Anne Frank?

Kitty is de denkbeeldige vriendin aan wie Anne haar dagboekbrieven richtte. In haar herschreven versie begint vrijwel elke brief met 'Lieve Kitty'.

Hoe lang zat Anne Frank ondergedoken?

Ruim twee jaar: van 6 juli 1942 tot de arrestatie op 4 augustus 1944.

Waar is Anne Frank overleden?

In het concentratiekamp Bergen-Belsen in Duitsland, in februari of maart 1945. Ze was vijftien jaar oud.