Hans Faverey

Hans Faverey (1933–1990) was een in Paramaribo geboren dichter die de Nederlandse poëzie verrijkte met korte, abstracte en muzikale gedichten. Zijn werk is moeilijk samen te vatten maar sterk in klank en ritme: het gaat over tijd, aanwezigheid en verdwijnen. Hij wordt gerekend tot de belangrijkste Nederlandse dichters van na 1960.

Leven

Hans Antonius Faverey werd op 14 september 1933 in Paramaribo in Suriname geboren. Hij kwam al jong naar Nederland en woonde het grootste deel van zijn leven in Amsterdam. Hij werkte als wetenschappelijk medewerker bij de faculteit psychologie van de Universiteit Leiden.

Zijn eerste gedichten verschenen in 1962 in het tijdschrift Podium. Zijn debuutbundel, die simpelweg Gedichten heette, kwam in 1968 uit en werd bekroond met de Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam en de Herman Gorterprijs. Daarna verschenen in rustig tempo nieuwe bundels, waaronder Chrysanten, roeiers (1977), dat de Jan Campertprijs won.

Faverey was getrouwd met de Kroatische dichter Lela Zečković. In 1990 kreeg hij de Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre. Datzelfde jaar verscheen zijn laatste bundel, Het ontbrokene. Hij overleed op 8 juli 1990 in Amsterdam. In 1993 werden zijn Verzamelde gedichten uitgegeven.

Stijl en thema's

Faverey schreef korte gedichten met veel witruimte. Hij gebruikt eenvoudige woorden, maar zet ze in ongewone verbanden, zodat je als lezer steeds opnieuw moet kijken wat er staat. Herhaling, ritme en klank zijn belangrijk: veel gedichten lezen als muziek of als een reeks variaties op hetzelfde thema. Vaak schreef hij in cycli, waarin gedichten op elkaar reageren.

Zijn poëzie gaat minder over persoonlijke ervaringen dan over grote, filosofische vragen. Wat is er als iets er niet meer is? Hoe kun je een moment vasthouden? Hoe verhouden taal en werkelijkheid zich tot elkaar? Critici hebben zijn werk in verband gebracht met de klassieke oudheid, met Paul Celan en met de Caribische poëzie. Er wordt ook wel van zijn 'ontologische poëtica' gesproken: poëzie over het zijn zelf.

Toch is zijn werk niet droog. Er zit verwondering, humor en zintuiglijkheid in. De beelden uit de titel Chrysanten, roeiers (bloemen en roeiers op het water) laten zien hoe hij concrete dingen gebruikt om iets onzegbaars aan te raken.

Belangrijkste werken

Prijzen

• Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam (1969)
• Herman Gorterprijs (1969)
• Jan Campertprijs (1977)
• Constantijn Huygensprijs (1990) voor zijn gehele oeuvre

Een overzicht van Nederlandse literaire prijzen staat bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: de Verzamelde gedichten. Blader erdoor en lees een cyclus helemaal, in plaats van losse gedichten. Dan hoor je het best hoe hij met herhaling en variatie werkt.
• Eén bundel: Chrysanten, roeiers, zijn bekendste bundel.
• Afscheid: Het ontbrokene, verschenen in zijn laatste levensjaar.

Faverey is geen dichter die je in één keer begrijpt. Lees hardop en langzaam; meer tips staan bij poëzie lezen. Wie houdt van het experiment van Lucebert of de verdichte taal van Gerrit Achterberg, vindt bij Faverey een eigen, stillere variant. Ook Martinus Nijhoff is een interessante vergelijking: een dichter die eveneens eenvoudige woorden een tweede bodem gaf.

Hans Faverey in de bibliotheek

De Verzamelde gedichten staan in veel bibliotheken bij de poëzie. Losse, oudere bundels zijn vaak alleen nog in grotere bibliotheken of antiquariaten te vinden. Is een bundel niet aanwezig, dan kun je hem vaak via interbibliothecair leenverkeer laten komen. Op de DBNL vind je ook artikelen over zijn werk.

Veelgestelde vragen

Waar werd Hans Faverey geboren?

In Paramaribo, Suriname, op 14 september 1933. Hij woonde later in Amsterdam, waar hij in 1990 overleed.

Is de poëzie van Hans Faverey moeilijk?

Ze is abstract en vraagt aandacht, maar de woorden zelf zijn eenvoudig. Het helpt om de gedichten hardop en meerdere keren te lezen, en om een hele cyclus achter elkaar te lezen.

Welke prijzen won Hans Faverey?

Onder meer de Herman Gorterprijs (1969), de Jan Campertprijs (1977) en de Constantijn Huygensprijs (1990).

Met wie was Hans Faverey getrouwd?

Met de Kroatische dichter Lela Zečković.