Het Literatuurmuseum en Kinderboekenmuseum

Het Literatuurmuseum, met het Kinderboekenmuseum, is het museum en archief van de Nederlandse literatuur. Het zit sinds 1982 in het gebouwencomplex van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, maar is een zelfstandige stichting. Volgens het museum verhuist het in de loop van 2028 naar Magazijn De Zon aan de Oudegracht in Utrecht. Tot die tijd blijft het in Den Haag open.

Wat is het Literatuurmuseum?

Het museum werd in 1954 opgericht als het Nederlands Letterkundig Museum. Gerrit Borgers was de eerste hoofdconservator. Eerst zat het museum in het oude Haagse stadhuis, vanaf 1965 aan de Juffrouw Idastraat en sinds 1982 in het KB-complex aan de Prins Willem-Alexanderhof. Sinds 1 november 2016 heet het Literatuurmuseum. Het Kinderboekenmuseum hoort er sinds 1994 bij.

Het museum en de KB zijn dus buren, geen één organisatie. Je hebt voor het museum geen KB-lidmaatschap nodig, en een museumticket geeft geen toegang tot de KB-leeszalen.

De collectie: archieven van schrijvers

Het museum bewaart volgens Wikipedia het literaire erfgoed van ongeveer 6000 schrijvers en illustratoren en meer dan 150.000 kinderboekenillustraties. Denk aan manuscripten, brieven, foto's, portretten en persoonlijke voorwerpen. Recente aanwinsten worden op de website van het museum gemeld. Zo kreeg het museum het archief van A.F.Th. van der Heijden.

Het museum is ook de vaste plek waar de P.C. Hooft-prijs wordt uitgereikt. Meer over prijzen lees je bij literaire prijzen. Over de schrijvers zelf vind je meer in de rubriek schrijvers.

Het museum bezoeken

Het Literatuurmuseum werkt met tijdsloten. Volgens de veelgestelde vragen van het museum:

• koop je tickets vooraf online en kies je een dag en tijdslot;
• kun je niet aan de kassa een ticket kopen, ook niet met een Museumkaart;
• betaal je in het museum alleen met pin;
• moeten groepen van meer dan 8 personen zich vooraf aanmelden;
• worden schoolbezoeken en museumlessen vooraf geboekt.

Het museum richt zich in Den Haag vooral op gezinnen, met tentoonstellingen over kinderboeken en illustratoren. In 2026 en 2027 lopen bijvoorbeeld de presentaties Jet Boeke – In beeld en Penselen 2026 – In beeld. Kijk voor openingstijden en prijzen op literatuurmuseum.nl.

Ga je naar Den Haag, dan kun je een bezoek combineren met de KB of met Bibliotheek Den Haag.

Onderzoek in het archief

Het archief is ook voor onderzoekers. In de studiezaal van het museum kun je archieven van Nederlandse schrijvers en illustratoren inzien. De online catalogus beschrijft volgens het museum meer dan 100.000 collectiestukken. Kun je iets niet vinden, dan kun je contact opnemen met de studiezaal. Kijk op de website van het museum hoe je een bezoek aan de studiezaal plant.

Verhuizing naar Utrecht

Het KB-gebouw krijgt groot onderhoud en wordt deels gesloopt (zie het KB-gebouw). Daarom moet het museum het complex verlaten. Het kiest voor Magazijn De Zon, het voormalige Broese-pand aan de Oudegracht 167 in Utrecht.

De planning schoof een paar keer op:

• in de eerste aankondiging (2023) werd 2025 genoemd;
• later werd 2027 genoemd;
• in 2026 meldden Utrechtse media vertraging bij de verbouwing, waardoor opening op zijn vroegst in 2028 wordt verwacht.

Het museum zelf schrijft dat de verhuizing in de loop van 2028 gepland is en dat het in Den Haag in elk geval heel 2027 open blijft. Scholen kunnen het hele schooljaar 2026–2027 lessen boeken. De precieze sluitingsdatum in Den Haag is nog niet bekend.

Veelgestelde vragen

Is het Literatuurmuseum onderdeel van de KB?

Nee. Het museum is een zelfstandige stichting die sinds 1982 in het gebouwencomplex van de KB zit. Het heeft eigen tickets en eigen openingstijden.

Wanneer verhuist het Literatuurmuseum naar Utrecht?

Volgens het museum in de loop van 2028. In Den Haag blijft het in elk geval tot en met 2027 open.

Kan ik met de Museumkaart naar het Literatuurmuseum?

Volgens het museum heb je ook met een Museumkaart vooraf een online ticket nodig. Kijk op de site van het museum voor de actuele voorwaarden.

Hoe heette het Literatuurmuseum vroeger?

Nederlands Letterkundig Museum en Documentatiecentrum. Sinds 1 november 2016 heet het Literatuurmuseum.