DBNL: Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

De DBNL, de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren, is een website met duizenden digitale teksten uit de Nederlandse literatuur, taalkunde en cultuurgeschiedenis, van de middeleeuwen tot nu. De KB beheert dbnl.org sinds 1 januari 2015, samen met de Nederlandse Taalunie en het Vlaamse BibliothecairErfgoed.be. Je vindt de site op dbnl.org.

Hoe is de DBNL ontstaan?

De DBNL begon in 1999 als initiatief van de Stichting DBNL, opgericht vanuit de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. In augustus 2014 spraken de Nederlandse Taalunie, de KB en BibliothecairErfgoed.be af dat de DBNL bij de KB onder zou komen. Sinds 1 januari 2015 voert de KB de site uit. Dat gebeurde in hetzelfde jaar waarin de KB ook Bibliotheek.nl en het SIOB opnam (zie geschiedenis van de KB).

Wat staat er in de DBNL?

De DBNL wil het hele Nederlandse taalgebied laten zien, dus Nederland én Vlaanderen. Je vindt er onder meer:

• literaire teksten: van Middelnederlandse werken tot romans, gedichten en toneel uit latere eeuwen;
• secundaire literatuur: literatuurgeschiedenissen, studies en artikelen over schrijvers en werken;
• tijdschriften en jaarboeken over taal en letterkunde;
• naslagwerken en biografieën van auteurs, met portretten;
• thematische en regionale collecties, zoals Fries, Limburg, Suriname, Zuid-Afrika en jeugdliteratuur.

Volgens Wikipedia telde de DBNL eind 2021 bijna 15.000 gedigitaliseerde boeken en jaargangen van tijdschriften, en komen er jaarlijks zo'n 250.000 pagina's tekst bij. In 2014 werden ongeveer 50.000 Nederlandse liederen van voor 1900 gedigitaliseerd en gekoppeld aan de Nederlandse Liederenbank.

DBNL voor school: leeslijst en literatuurgeschiedenis

Voor scholieren is de DBNL vooral handig bij oudere literatuur op de leeslijst. Veel klassiekers, zoals Max Havelaar of Middelnederlandse teksten, staan er in hun geheel. Vaak vind je er ook achtergrondartikelen. Bij een auteurspagina staan de werken, een biografie en verwijzingen naar secundaire literatuur.

Handig is ook de koppeling met literatuurgeschiedenis. De KB beheert daarnaast Literatuurgeschiedenis.org, een overzicht van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Over individuele auteurs lees je meer in onze rubriek schrijvers.

Zo zoek je in de DBNL

1. Zoeken op auteur of titel. Typ een naam in de zoekbalk. Je komt op een auteurspagina met alle teksten van en over die schrijver.
2. Zoeken in de tekst. Je kunt ook woord voor woord in de teksten zoeken, bijvoorbeeld naar een citaat.
3. Bladeren per periode of genre. Handig als je nog niet weet wat je zoekt.
4. Downloaden. Bij veel teksten kun je een pdf of e-book downloaden. Let wel op de gebruiksvoorwaarden.

De boekencollectie van de DBNL kun je ook via Delpher doorzoeken, samen met oude kranten en tijdschriften.

Auteursrecht

De DBNL bevat zowel teksten in het publieke domein als teksten waarvoor rechthebbenden toestemming hebben gegeven. Voor hergebruik gelden voorwaarden. Rechthebbenden kunnen contact opnemen met de DBNL als ze vragen hebben over een tekst. Kijk in de gebruiksvoorwaarden op dbnl.org voordat je teksten verder verspreidt.

Verschil tussen DBNL, Delpher en de online Bibliotheek

Meer over e-books van nu lees je bij de online Bibliotheek.

Veelgestelde vragen

Is de DBNL gratis?

Je kunt de teksten op dbnl.org zonder account lezen en doorzoeken. Voor hergebruik gelden de gebruiksvoorwaarden van de site.

Wie beheert de DBNL?

De KB, in samenwerking met de Nederlandse Taalunie en het Vlaamse BibliothecairErfgoed.be. De KB voert de site sinds 1 januari 2015 uit.

Staan er ook moderne boeken in de DBNL?

Ja, maar minder dan oude teksten. Moderne werken staan er alleen als de rechthebbenden toestemming hebben gegeven.

Kan ik in de DBNL boeken voor mijn leeslijst vinden?

Vaak wel, zeker bij oudere literatuur. Je vindt er de volledige tekst en vaak ook achtergrondinformatie over de auteur en het werk.