Het leven is vurrukkulluk

Het leven is vurrukkulluk van Remco Campert is een korte roman die zich afspeelt op één dag in Amsterdam. Een groepje jonge mensen hangt rond, drinkt, flirt en verveelt zich, en ondertussen gebeuren er dingen die niemand helemaal in de hand heeft. De titel is een ironische uitspraak van een van de personages: het leven in het boek is lang niet altijd zo heerlijk.

Waar gaat Het leven is vurrukkulluk over?

Het boek volgt een handvol Amsterdammers op één dag. Boelie en Mees zijn twee jonge mannen zonder vaste bezigheid, die vooral op zoek zijn naar vrouwen. In een park ontmoeten ze de vijftienjarige Panda, die de beroemde uitspraak doet waar het boek zijn titel aan ontleent. Ze worden gevolgd door een oude man, die zich bij hen aansluit.

Daarnaast zijn er andere personages: Tjeerd, een jongen die iets ziet wat hij niet kan negeren; zijn tante Rosa; de journalist Ernst-Jan Zoon en zijn vrouw Etta, wier huwelijk niet goed gaat. Al die verhaallijnen lopen door elkaar en komen 's avonds samen op een feest. Campert laat zien hoe na de oorlog een generatie jongeren rondzwalkt tussen vrijheid, verveling en een vaag gevoel van leegte.

Samenvatting

Let op: spoilers. Hieronder lees je wat er in het verhaal gebeurt, inclusief het einde.

Boelie en Mees nemen Panda mee om ijs te eten. De oude man die hen volgt, komt bij hen zitten. Als ze hem eindelijk kwijt zijn, wachten ze hem op in het park en mishandelen ze hem. Panda steelt tweehonderd gulden van hem. Tjeerd Overbeek ziet de beroving, helpt de oude man en brengt hem naar zijn tante Rosa. Zij herkent hem: het is Kees Bakels, een jeugdvriend.

Boelie heeft een afspraak met de journalist Ernst-Jan Zoon voor een interview. Ernst-Jan vermoedt dat zijn vrouw Etta vreemdgaat en neemt Boelie mee naar huis. Etta vertelt Boelie een heftig verhaal over haar verleden, onder meer dat ze in een concentratiekamp heeft gezeten, wat niet waar blijkt te zijn. Mees probeert intussen met Panda naar bed te gaan, maar dat mislukt, en hij voelt zich schuldig over de beroving.

Met het gestolen geld geeft Mees 's avonds een feest bij hem thuis. Tjeerd, die Boelie en Mees wil aanspreken op wat ze hebben gedaan, wordt door een dronken feestganger mee naar binnen getrokken. Ook Ernst-Jan en Etta komen, en ze krijgen ruzie. Boelie neemt Etta mee naar de zolder en slaapt met haar. Aan het einde ziet Mees een jongeman met een opengeklapte paraplu uit het zolderraam springen, en hij voelt zich plotseling gelukkig. Het boek eindigt dus met een absurd, dubbelzinnig beeld.

Thema's en motieven

• Leegte en verveling. De personages hebben weinig doel. Ze drijven van het ene moment naar het andere.
• Ironie. De titel en de uitspraak van Panda staan in schril contrast met het geweld en de eenzaamheid in het verhaal.
• Schuld. Vooral Mees en Tjeerd worstelen met de vraag wat goed en slecht is.
• Leugens en zelfbedrog. Etta verzint een verleden, en ook de andere personages houden zichzelf voor de gek.
• Generaties. De jonge mensen botsen met de oudere Kees Bakels, een figuur uit een andere tijd.

Personages

• Boelie: een jongeman die die dag door een journalist wordt geïnterviewd.
• Mees: Boelies vriend, die als enige van de twee spijt lijkt te hebben.
• Panda: een vijftienjarig meisje, van wie de uitspraak in de titel komt.
• Kees Bakels: de oude man die beroofd wordt.
• Tjeerd Overbeek: een jongen die de beroving ziet en ingrijpt.
• Rosa Overbeek: Tjeerds tante, die Kees vroeger kende.
• Ernst-Jan Zoon en Etta: een journalist en zijn vrouw, met een moeizaam huwelijk.

Kees de jongen

Een leuk detail: de oude man Kees Bakels is dezelfde Kees als de hoofdpersoon van Kees de jongen (1923) van Theo Thijssen. In dat boek was de jonge Kees verliefd op een meisje dat Rosa heet. Campert laat dat Amsterdamse jongetje als bejaarde terugkomen in een veranderd Amsterdam. Die verwijzing laat zien hoe de stad en de tijd veranderd zijn sinds de jeugd van Kees.

Stijl

Campert schrijft licht, spreektalig en met veel humor, maar onder de luchtige toon zit melancholie. De verhaallijnen wisselen elkaar snel af, bijna zoals in een film. Hij beschrijft weinig gevoelens rechtstreeks; je leest ze af aan wat de personages doen en zeggen. Campert was ook dichter en lid van de Vijftigers, en dat merk je aan zijn beeldende, speelse zinnen.

Ontvangst en verfilming

Het boek werd een van Camperts bekendste werken en is vaak herdrukt. In 2011, vijftig jaar na verschijnen, was het het boek van de campagne Nederland Leest: de openbare bibliotheken deelden het toen gratis uit aan hun leden en aan scholieren. Regisseur Frans Weisz maakte er in 2018 een speelfilm van.

Waarom lees je het vandaag nog?

Het boek is kort, grappig en goed te lezen, en het geeft een goed beeld van het Amsterdam rond 1960. De vragen die het oproept, over geweld zonder reden en een leven zonder richting, zijn nog steeds herkenbaar. Het is een goede keuze als je een roman van na 1945 wilt lezen die niet direct over de oorlog gaat.

Tips voor je boekverslag

• Leg uit waarom de titel ironisch is.
• Bespreek de verwijzing naar Kees de jongen. Wat zegt die over het verschil tussen generaties?
• Probeer het open einde met de springende jongen en de paraplu te interpreteren.
• Vergelijk de verveling van Boelie en Mees met die van Frits van Egters in De Avonden.
• Kijk ook naar andere jonge rebellen uit de jaren zestig, zoals in Ik Jan Cremer of Turks fruit.

Het boek is te leen bij de bibliotheek, ook als e-book. Meer over leescampagnes van de bibliotheek lees je bij leesbevordering.

Veelgestelde vragen

Waar komt de titel Het leven is vurrukkulluk vandaan?

Het is een uitspraak van Panda aan het begin van het boek. "Vurrukkulluk" is een aanstellerige uitspraak van "verrukkelijk", wat ironisch is omdat er daarna veel misgaat.

Hoeveel tijd beslaat het verhaal?

Het verhaal speelt zich af op één dag en eindigt met een feest in de avond.

Is Het leven is vurrukkulluk verfilmd?

Ja, in 2018 door Frans Weisz.

Wie is de oude man in het boek?

Het is Kees Bakels, de hoofdpersoon uit Kees de jongen van Theo Thijssen, die bij Campert als bejaarde terugkeert.