George Peabody Library (Baltimore)

De George Peabody Library in Baltimore is een negentiende-eeuwse bibliotheekzaal die vaak wordt genoemd als een van de mooiste ter wereld. Onder een glazen dak op ruim achttien meter hoogte lopen vijf verdiepingen gietijzeren galerijen rondom een open atrium. De bibliotheek opende in 1878, hoort sinds 1982 bij de Johns Hopkins University en is gratis toegankelijk.

Feiten in het kort

Een cadeau van George Peabody

George Peabody (1795–1869) was een Amerikaanse koopman en bankier die lang in Baltimore woonde en later in Londen fortuin maakte. Hij wordt vaak gezien als een van de eerste grote filantropen van de Verenigde Staten. In februari 1857 schonk hij Baltimore $300.000 als startkapitaal voor het Peabody Institute: een instelling met een bibliotheek, een kunstgalerie, een lezingenprogramma en een muziekconservatorium.

De opening was gepland voor 1860, maar de Amerikaanse Burgeroorlog vertraagde de bouw tot 1866. De bibliotheekvleugel met de beroemde zaal volgde in 1878. Peabody wilde een bibliotheek 'voor vrij gebruik door allen die haar willen raadplegen'. Die gedachte geldt nog steeds: iedereen mag binnen.

De zaal

Architect Edmund George Lind ontwierp de bibliotheek. Nathaniel H. Morison, de eerste directeur van het instituut, noemde het resultaat een 'kathedraal van boeken'. Het atrium is ongeveer 61 voet (18,6 meter) hoog en wordt bekroond door een daklicht van matglas in een raster. Daaromheen lopen vijf verdiepingen zwarte gietijzeren balkons met sierlijke balustrades, gedragen door kolommen met vergulde, geschulpte kapitelen.

De boeken staan in de kasten langs die galerijen. Gietijzer was in de negentiende eeuw populair voor bibliotheken: het was sterk, brandveilig en liet veel licht door tot op de begane grond. Een bekend voorbeeld uit dezelfde tijd is de leeszaal van Henri Labrouste voor de Bibliothèque nationale de France in Parijs. Meer over deze bouwperiode lees je bij bibliotheekarchitectuur.

De collectie

De bibliotheek telt ongeveer 300.000 banden, vooral uit de negentiende eeuw. Ze werd destijds opgebouwd als algemene onderzoeksbibliotheek voor de stad. Sterke punten zijn religie, Britse kunst, Amerikaanse geschiedenis en literatuur en de geschiedenis van de wetenschap. Tot de bekendste stukken horen eerste drukken van Edgar Allan Poe, die in Baltimore begraven ligt, van Nathaniel Hawthorne en Herman Melville, en een eerste druk van On the Origin of Species van Charles Darwin.

Het is een raadpleegbibliotheek: boeken worden niet uitgeleend en de galerijen zijn gesloten magazijn. Lezers vragen boeken aan en lezen ze beneden in de zaal.

Van instituut naar universiteit

Het Peabody Institute kon de bibliotheek in de twintigste eeuw financieel niet meer alleen dragen. In 1967 ging ze over naar de stad Baltimore, als afdeling van de openbare bibliotheek Enoch Pratt Free Library. In 1982 nam de Johns Hopkins University haar over; sindsdien hoort ze bij de Special Collections van de universiteitsbibliotheek. Het muziekconservatorium van het Peabody Institute, in hetzelfde complex, is ook onderdeel van Johns Hopkins. De stad Baltimore wees het gebouw in 1975 aan als monument.

Bezoeken

De George Peabody Library ligt aan Mount Vernon Place, ten noorden van het centrum van Baltimore. Je mag gratis binnen en foto's maken op de begane grond; de galerijen zijn niet toegankelijk voor bezoekers. De zaal wordt ook verhuurd voor evenementen, en de opbrengst gaat naar de bibliotheek. Daardoor is de zaal soms gesloten voor publiek. Het weekschema wisselt, dus kijk vooraf op de website van Johns Hopkins.

Vergelijking

Waar de Library of Congress en de New York Public Library groot en monumentaal zijn, is de Peabody intiem: één zaal die je in een oogopslag overziet. In dezelfde tijd ontstond in Manchester de John Rylands Library, ook gefinancierd met particulier geld. In Nederland waren er rond 1878 nog geen openbare bibliotheken in moderne zin; die kwamen pas in de jaren 1890, zoals je leest bij de oudste bibliotheken van Nederland.

Veelgestelde vragen

Is de George Peabody Library gratis te bezoeken?

Ja, de bibliotheek is gratis en open voor publiek. Door evenementen en een wisselend schema is ze niet altijd open, dus controleer vooraf de website van Johns Hopkins.

Mag je boeken lenen in de George Peabody Library?

Nee. Het is een raadpleegbibliotheek met gesloten magazijn. Je kunt boeken aanvragen en ter plekke in de zaal lezen.

Waarom heet de Peabody Library een 'kathedraal van boeken'?

Die bijnaam komt van Nathaniel H. Morison, de eerste directeur van het Peabody Institute. Hij verwijst naar het hoge atrium met vijf galerijen onder een glazen dak.