New York Public Library
Inhoud
De New York Public Library (NYPL) is de openbare bibliotheek van Manhattan, de Bronx en Staten Island en na de Library of Congress de grootste bibliotheek van de Verenigde Staten. Het bekendste gebouw is het Stephen A. Schwarzman Building aan Fifth Avenue uit 1911, met de stenen leeuwen Patience en Fortitude bij de ingang en de Rose Main Reading Room. Anders dan de Library of Congress is dit een echte openbare bibliotheek: met een pas kun je in tientallen filialen lenen.
Feiten in het kort
| Land | Verenigde Staten |
|---|---|
| Stad | New York (Manhattan, de Bronx, Staten Island) |
| Opgericht | 23 mei 1895 (fusie Astor en Lenox Library, met geld van Samuel J. Tilden) |
| Hoofdgebouw | Stephen A. Schwarzman Building, geopend 23 mei 1911, ontwerp Carrère and Hastings |
| Collectie | circa 55 miljoen items (jaarverslag 2009); Wikipedia noemt ook bijna 53 miljoen |
| Vestigingen | rond de 90 locaties: wijkfilialen plus vier onderzoekscentra (opgaven verschillen per jaar) |
| Bezoeken | gratis toegankelijk; rondleidingen in het Schwarzman Building |
Ontstaan
Eind negentiende eeuw had New York twee grote particuliere bibliotheken, de Astor Library en de Lenox Library, die allebei financieel moeite hadden. Oud-gouverneur Samuel J. Tilden liet een groot deel van zijn vermogen na om in de stad een gratis openbare bibliotheek op te richten. Op 23 mei 1895 werden de drie samengevoegd tot The New York Public Library, Astor, Lenox and Tilden Foundations.
Kort daarna schonk staalmagnaat Andrew Carnegie geld voor een netwerk van wijkbibliotheken. Brooklyn en Queens hebben tot op vandaag hun eigen, aparte bibliotheeksystemen.
Het Schwarzman Building
Het hoofdgebouw aan Fifth Avenue en 42nd Street opende op 23 mei 1911, precies zestien jaar na de oprichting. Het ontwerp van het bureau Carrère and Hastings is een van de bekendste voorbeelden van Beaux-Artsarchitectuur in de Verenigde Staten. Het gebouw heet sinds 2008 naar Stephen A. Schwarzman, die 100 miljoen dollar schonk voor een restauratie tussen 2007 en 2011.
De leeuwen
Bij de trappen aan Fifth Avenue liggen twee marmeren leeuwen, ontworpen door Edward Clark Potter en uitgehakt door de gebroeders Piccirilli. Burgemeester Fiorello La Guardia gaf ze in de jaren dertig de namen Patience en Fortitude, eigenschappen die New Yorkers volgens hem nodig hadden tijdens de Grote Depressie. De leeuwen zijn het logo van de bibliotheek.
De Rose Main Reading Room
Op de bovenste verdieping ligt de Rose Main Reading Room, een zaal van bijna een huizenblok lang met hoge ramen, kroonluchters en een beschilderd plafond met wolkenluchten. Bij de bouw was het de grootste leeszaal van zijn soort ter wereld. In 2017 kreeg de zaal de status van stedelijk monument.
Wat maakt de NYPL bijzonder?
De NYPL combineert twee rollen: een gewone openbare bibliotheek met wijkfilialen, en een grote onderzoeksbibliotheek. De onderzoekscentra zijn het Schwarzman Building, het Schomburg Center for Research in Black Culture in Harlem, de Library for the Performing Arts in Lincoln Center en de Stavros Niarchos Foundation Library voor bedrijfs- en wetenschapsinformatie.
Bekende stukken in de collectie zijn onder meer een Gutenbergbijbel en de originele knuffels die A.A. Milne inspireerden tot Winnie de Poeh.
In Nederland is de combinatie van openbare en onderzoeksbibliotheek zeldzaam. De grote stadsbibliotheken, zoals de OBA in Amsterdam of de bibliotheek in Rotterdam, zijn vooral openbare bibliotheken; onderzoek gebeurt in de wetenschappelijke bibliotheken en de KB.
Bezoeken
Het Schwarzman Building is gratis toegankelijk. Je kunt de hal, de tentoonstellingen en vaak ook de Rose Main Reading Room bekijken; er zijn gratis rondleidingen. Voor het aanvragen van boeken uit het magazijn of voor lenen in de filialen heb je een bibliotheekpas nodig. Die is gratis voor wie in de staat New York woont, werkt of studeert. Kijk op nypl.org voor actuele tijden.
Veelgestelde vragen
Hoe heten de leeuwen voor de New York Public Library?
Patience en Fortitude. Burgemeester Fiorello La Guardia gaf ze in de jaren dertig die namen.
Is de New York Public Library gratis?
Ja, het bezoeken van de gebouwen is gratis. Een lenerspas is gratis voor wie in de staat New York woont, werkt of studeert.
Is de NYPL de grootste bibliotheek van Amerika?
Nee, de Library of Congress is groter. De NYPL is met circa 55 miljoen items wel de op één na grootste bibliotheek van de Verenigde Staten.
Bijgewerkt: