De bibliotheek in cijfers
Inhoud
In 2025 had de openbare bibliotheek in Nederland ruim 3,8 miljoen leden en 802 vestigingen, volgens voorlopige cijfers van het CBS en de KB. Er werden 51,6 miljoen fysieke boeken uitgeleend, 6,0 miljoen e-books en 2,9 miljoen luisterboeken. Hieronder vind je de belangrijkste cijfers met jaartal en bron, en hoe ze zich over de lange termijn ontwikkelen.
Kerncijfers 2024 en 2025
| Onderwerp | 2024 | 2025 (voorlopig) |
|---|---|---|
| Leden totaal | 3,7 miljoen | ruim 3,8 miljoen |
| Jeugdleden (0–17 jaar) | 2,4 miljoen | 2,4 miljoen |
| Volwassen leden | 1,3 miljoen | 1,4 miljoen |
| Vestigingen | 767 | 802 |
| Fysieke boekuitleningen | 51,5 miljoen | 51,6 miljoen |
| E-book-uitleningen | 5,8 miljoen | 6,0 miljoen |
| Luisterboekuitleningen | 2,6 miljoen | 2,9 miljoen |
Bron: CBS, nieuwsbericht 'Meer mensen lid van de bibliotheek, vooral volwassenen' (september 2026) en CBS-tabel 82469NED. Cijfers over 2025 zijn voorlopig.
De gemiddelde fietsafstand van inwoners tot de dichtstbijzijnde vestiging was in 2025 volgens het CBS 2,0 kilometer. Vlieland (30,1 km) en Schiermonnikoog (29,3 km) scoren het hoogst, omdat daar alleen servicepunten zijn.
Opvallend: ongeveer 74 procent van de jongeren onder de 18 is lid, tegenover ongeveer 9 procent van de volwassenen. Het gratis jeugdlidmaatschap en de samenwerking met scholen verklaren een groot deel van dat verschil.
Wat wordt er geleend?
Bij de fysieke uitleningen domineert de jeugd. Van de 51,6 miljoen geleende boeken in 2025 waren er 27,7 miljoen jeugdfictie en 4,1 miljoen jeugdnon-fictie. Volwassenen leenden 15,5 miljoen romans en 4,3 miljoen non-fictieboeken. Bij volwassenen daalt het fysiek lenen elk jaar licht, terwijl e-books en luisterboeken groeien.
| Fysieke uitleningen (miljoen) | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|
| Fictie volwassenen | 16,6 | 16,5 | 16,1 | 15,5 |
| Non-fictie volwassenen | 4,9 | 4,7 | 4,5 | 4,3 |
| Fictie jeugd | 26,7 | 27,9 | 26,7 | 27,7 |
| Non-fictie jeugd | 4,5 | 4,6 | 4,2 | 4,1 |
Bron: CBS (2026).
E-books maakten in 2024 volgens het CBS ongeveer 10 procent van alle uitleningen uit, tegen 6 procent in 2019. Hoe je zelf digitaal leent, lees je bij e-books lenen en luisterboeken.
Activiteiten, personeel en vrijwilligers (2024)
De bibliotheek is steeds meer een plek voor activiteiten. Het CBS en de KB telden in 2024 bijna 398.000 activiteiten, 18 procent meer dan in 2023 en 80 procent meer dan in 2019. Ruim de helft (circa 208.000) viel onder ontwikkeling en educatie, zoals taallessen en digitale vaardigheden. Daarna volgden leesbevordering (circa 117.000), kennis en informatie (circa 38.000), kunst en cultuur (circa 19.000) en ontmoeting en debat (circa 16.000). Die categorieën volgen de vijf functies uit de bibliotheekwet.
In 2024 werkten ongeveer 8.300 mensen in betaalde dienst bij openbare bibliotheken, bijna 20 procent meer dan in 2019. Daarnaast waren er ongeveer 28.000 vrijwilligers. Meer over werken in de sector lees je bij beroepen in de bibliotheek en vrijwilligerswerk.
De lange termijn
| Jaar | Organisaties | Vestigingen | Leden | Uitleningen totaal |
|---|---|---|---|---|
| 1950 | onbekend | 153 | 238.000 | 8,4 miljoen |
| 1990 | 606 | 1.165 | 4,35 miljoen | 185,7 miljoen |
| 2005 | 351 | 1.080 | 4,07 miljoen | 134,6 miljoen |
| 2010 | 166 | 1.080 | 4,00 miljoen | 100,1 miljoen |
| 2015 | 156 | 770 | 3,78 miljoen | 78,1 miljoen |
| 2020 | 140 | 757 | 3,49 miljoen | 45,0 miljoen |
| 2024 | 131 | 767 | 3,71 miljoen | 54,4 miljoen |
Bron: CBS-tabel 82469NED, 'Openbare bibliotheken; leden, collectie, uitleningen vanaf 1900'. Het lage aantal uitleningen in 2020 hangt samen met de coronasluitingen. Door wijzigingen in definities en telwijze zijn reeksen over lange perioden niet altijd één op één vergelijkbaar.
De totale collectie van de openbare bibliotheken telde in 2024 ongeveer 24,0 miljoen items, tegen 44,5 miljoen in 1990. Bibliotheken hebben dus minder boeken in de kast, maar meer ruimte voor studieplekken en activiteiten. De achtergrond van de daling in vestigingen lees je bij bibliotheeksluitingen.
Waar komen de cijfers vandaan?
Bibliotheken leveren jaarlijks niet-herleidbare gegevens aan, zoals de Wsob voorschrijft. De KB verwerkt ze in de landelijke bibliotheekstatistiek en het CBS publiceert ze in StatLine. Definitieve cijfers over een jaar verschijnen meestal pas een jaar later, dus de meest recente cijfers zijn vaak voorlopig. Voor actuele tabellen kun je terecht bij het CBS.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mensen zijn lid van de bibliotheek?
In 2025 ruim 3,8 miljoen, volgens voorlopige cijfers van CBS en KB. Daarvan waren er ongeveer 2,4 miljoen jonger dan 18.
Hoeveel bibliotheken zijn er in Nederland?
Het CBS telde 131 bibliotheekorganisaties in 2024 en 802 vestigingen in 2025. Servicepunten en bibliobushaltes zijn daarbij niet als vestiging meegeteld.
Lenen mensen nog boeken bij de bibliotheek?
Ja, in 2025 ruim 51 miljoen fysieke boeken. Dat is minder dan in 2019, maar digitaal lenen groeit: 6,0 miljoen e-books en 2,9 miljoen luisterboeken.
Bijgewerkt: