Stefan Hertmans

Stefan Hertmans (1951) is een Vlaamse romanschrijver, dichter en essayist uit Gent. Hij brak bij een groot publiek door met Oorlog en terpentijn (2013), een roman over zijn grootvader in de Eerste Wereldoorlog, die in vele talen werd vertaald en op de shortlist van de Man Booker International Prize stond. Daarna volgden onder meer De bekeerlinge en De opgang.

Leven

Stefan Hertmans werd op 31 maart 1951 geboren in Gent. Hij debuteerde in 1981 met de roman Ruimte en publiceerde daarna decennialang romans, gedichten, essays, toneel en verhalen. Hij doceerde aan het Stedelijk Secundair Kunstinstituut in Gent en aan de Gentse kunstacademie KASK, waar hij tot 2010 het Studium Generale leidde. Hij gaf ook gastcolleges aan universiteiten in onder meer Parijs, Wenen, Berlijn en Londen.

Lange tijd was hij vooral bekend in literaire kringen, met boeken als Naar Merelbeke (1994), Harder dan sneeuw (2004) en Het verborgen weefsel (2008). Dat veranderde in 2013 met Oorlog en terpentijn, dat in 2014 de AKO Literatuurprijs won en een internationaal succes werd. In 2016 kreeg De bekeerlinge de E. du Perronprijs, en in 2019 ontving hij de Constantijn Huygens-prijs voor zijn hele oeuvre. Hij is lid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Zijn meest recente roman is Dius (2024).

Stijl en thema's

Hertmans schrijft rijk, beschouwend proza waarin de verteller vaak zelf als onderzoeker optreedt. Hij combineert fictie met historisch onderzoek, reisverslag en essay. In zijn romans zie je hoe hij documenten, schriften en archieven bestudeert en daaruit een levensverhaal reconstrueert.

Geschiedenis en geheugen staan centraal. Oorlog en terpentijn is gebaseerd op de schriften die zijn grootvader Urbain Martien hem naliet: herinneringen aan een arme jeugd in Gent, aan de loopgraven van de IJzer en aan de schilderkunst, die hem troost bood. De bekeerlinge volgt een christelijk meisje uit Normandië dat rond het jaar 1090 met een Joodse jongen vlucht naar het zuiden van Frankrijk. In De opgang reconstrueert hij het leven van de man die vroeger in zijn eigen Gentse huis woonde: een SS'er, en de vraag hoe gewone mensen tot collaboratie komen.

Belangrijkste werken

Oorlog en terpentijn werd door het Nederlandstalige publiek en de internationale pers bijzonder goed ontvangen; de Engelse vertaling War and Turpentine stond in 2017 op de shortlist van de Man Booker International Prize. Een overzicht van de prijzen vind je bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: Oorlog en terpentijn. Ontroerend, beeldend en ook een goede kennismaking met de Eerste Wereldoorlog in Vlaanderen.
• Historisch meeslepend: De bekeerlinge, een liefdes- en vluchtverhaal in de tijd van de eerste kruistocht.
• Over oorlog en schuld: De opgang, extra boeiend voor lezers die Gent kennen.
• Voor wie zijn vroegere werk wil leren kennen: Naar Merelbeke, over een jeugd aan de rand van Gent.

Zijn romans zijn geliefd bij leesclubs vanwege de historische achtergrond en de vragen over waarheid en verbeelding. Wie verder wil met literatuur over oorlog en geheugen in Vlaanderen, kan ook Hugo Claus lezen.

Stefan Hertmans in de bibliotheek

De romans van Hertmans staan in de meeste bibliotheken in Vlaanderen en Nederland, vaak in meerdere exemplaren. Digitaal kun je zijn werk vinden via e-books lenen bij de online bibliotheek en bij de luisterboeken.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Oorlog en terpentijn over?

Over Urbain Martien, de grootvader van de schrijver, die opgroeide in armoede in Gent, vocht in de Eerste Wereldoorlog en zijn hele leven bleef schilderen. Hertmans baseerde het boek op de schriften die zijn grootvader hem naliet.

Welke prijzen won Stefan Hertmans?

Onder meer de AKO Literatuurprijs (2014) voor Oorlog en terpentijn, de E. du Perronprijs (2016) voor De bekeerlinge en de Constantijn Huygens-prijs (2019) voor zijn hele oeuvre.

Is De opgang gebaseerd op een waar verhaal?

Ja. Hertmans reconstrueert het leven van Willem Verhulst, de vroegere bewoner van zijn huis in Gent, die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de nazi's.

Wat is het nieuwste boek van Stefan Hertmans?

Zijn meest recente roman is Dius (2024).