Thé Tjong-Khing

Thé Tjong-Khing (1933) is een van de bekendste illustratoren van Nederlandse kinderboeken. Hij tekende strips voor de Toonder Studio's en illustreerde daarna tientallen kinderboeken van andere schrijvers. Zijn eigen tekstloze prentenboek Waar is de taart? is in vele talen verschenen en won in 2005 de Woutertje Pieterse Prijs.

Leven

Thé Tjong-Khing werd op 4 augustus 1933 geboren in Purworejo, op Midden-Java, in het toenmalige Nederlands-Indië. Hij studeerde aan de kunstacademie Seni Rupa in Bandung en kwam in 1956 naar Nederland.

Hier begon hij als tekenaar bij de Toonder Studio's van Marten Toonder. Hij werkte er mee aan strips als Iris en Arman en Ilva, dat hij samen met scenarist Lo Hartog van Banda maakte. Halverwege de jaren zeventig stopte hij met strips en werd hij freelance illustrator van kinderboeken. Hij werkte samen met veel schrijvers, onder wie Els Pelgrom, Sylvia Vanden Heede en, in 2024, Arnon Grunberg voor het kinderboek Zevenpoot.

Stijl en thema's

Thé tekent levendig en gedetailleerd, met een losse lijn en warme kleuren. Zijn stripachtergrond is goed te zien: hij kan als geen ander beweging en humor in een plaat leggen. Zijn figuren, vaak dieren, hebben duidelijk eigen karakters.

In zijn tekstloze boeken vertelt hij meerdere verhalen tegelijk op één pagina. In Waar is de taart? stelen twee ratten een taart van meneer en mevrouw Hond, en op elke dubbele pagina gebeuren daarnaast kleine verhaaltjes met andere dieren. Kinderen kunnen het boek steeds opnieuw 'lezen' en elke keer iets anders volgen. Daardoor zijn zijn boeken ideaal voor samen kijken en praten, ook met kinderen die nog geen Nederlands spreken.

Belangrijkste werken

Thé won drie keer het Gouden Penseel (1978, 1985 en 2003) en in 2005 zowel het Zilveren Penseel als de Woutertje Pieterse Prijs voor Waar is de taart?. In 1997 kreeg hij De Trentenaire voor zijn oeuvre en in 2010 de Max Velthuijs-prijs, de oeuvreprijs voor illustratoren die vernoemd is naar Max Velthuijs.

Waar begin je?

• Peuters en kleuters (2–6 jaar): Waar is de taart?. Zonder tekst, dus je vertelt zelf. Vraag je kind wat het ziet en laat het een van de dieren volgen. Ideeën om zo samen een boek te bekijken staan bij voorlezen.
• Groep 3–4 (6–8 jaar): de boeken over Vos en Haas, met korte hoofdstukken en veel plaatjes; geschikt voor beginnende lezers.
• Voorlezen vanaf 7 jaar: Kleine Sofie en Lange Wapper, een fantasierijk verhaal over een ziek meisje en een theater vol pratende poppen en dingen.
• Daarna: Zevenpoot, het kinderboek dat hij in 2024 maakte met Arnon Grunberg.

Thé Tjong-Khing in de bibliotheek

Zijn prentenboeken en de door hem geïllustreerde kinderboeken staan in vrijwel elke bibliotheek. Omdat het werk zo visueel is, kun je het het best op papier lenen. Tekstloze prentenboeken zijn ook handig voor ouders die zelf nog Nederlands leren: je kunt het verhaal in elke taal vertellen. Voor de allerjongsten is zijn werk een mooie aanvulling op BoekStart.

Veelgestelde vragen

Waarom heeft Waar is de taart? geen tekst?

Thé vertelt het verhaal alleen met plaatjes, zodat kinderen zelf het verhaal maken. Op elke pagina zijn meerdere verhaallijnen te volgen, waardoor het boek steeds nieuw blijft.

Waar is Thé Tjong-Khing geboren?

In Purworejo, op Java, in het toenmalige Nederlands-Indië. In 1956 kwam hij naar Nederland.

Welke strips tekende Thé Tjong-Khing?

Bij de Toonder Studio's tekende hij onder meer Iris en Arman en Ilva. Halverwege de jaren zeventig stapte hij over op kinderboekillustratie.

Welke prijzen won Thé Tjong-Khing?

Onder meer drie Gouden Penselen, de Woutertje Pieterse Prijs (2005), De Trentenaire (1997) en de Max Velthuijs-prijs (2010).