Simon Vestdijk

Simon Vestdijk (1898–1971) was de grote veelschrijver van de Nederlandse literatuur: hij publiceerde ruim vijftig romans, honderden gedichten en een groot aantal essays over literatuur, muziek en psychologie. Zijn bekendste boeken zijn Terug tot Ina Damman, De koperen tuin en Het vijfde zegel. Hij wordt gerekend tot de belangrijkste romanciers van de twintigste eeuw.

Leven

Vestdijk werd op 17 oktober 1898 geboren in Harlingen, waar zijn vader gymnastiekleraar was. Hij studeerde medicijnen in Amsterdam en werkte daarna enkele jaren als vervangend arts en als scheepsarts. Het artsenvak gaf hij uiteindelijk op voor het schrijven.

Hij debuteerde begin jaren dertig met gedichten in het tijdschrift Forum, gesteund door Menno ter Braak en Eddy du Perron, die hem als groot talent zagen. Vanaf 1939 woonde hij in Doorn, waar hij een teruggetrokken leven leidde en in een hoog tempo schreef. In 1942 en 1943 zat hij een tijd als gijzelaar van de Duitse bezetter vast in het kamp Beekvliet in Sint-Michielsgestel.

Vestdijk kreeg vrijwel alle grote Nederlandse literaire prijzen: de P.C. Hooft-prijs (1950), de Constantijn Huygensprijs (1955) en in 1971 de Prijs der Nederlandse Letteren. Hij werd ook meerdere keren genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs voor Literatuur. Hij overleed op 23 maart 1971 in Utrecht.

Stijl en thema's

Vestdijk schreef intelligent, gedetailleerd en psychologisch scherp. Hij was erg geïnteresseerd in de werking van de menselijke geest en verwerkte inzichten uit psychologie en psychiatrie in zijn romans. Zijn stijl is soms uitgebreid en beschouwend, maar zijn beste boeken hebben een sterke spanning.

Een groot deel van zijn werk is autobiografisch geïnspireerd. In de cyclus rond Anton Wachter, waarvan Terug tot Ina Damman het bekendste deel is, beschrijft hij de jeugd van een jongen in het fictieve Lahringen, een herkenbare versie van Harlingen. Verliefdheid, verlangen naar het onbereikbare en angst zijn steeds terugkerende thema's. Daarnaast schreef hij historische romans, zoals Het vijfde zegel over de schilder El Greco, en romans over muziek, zoals De koperen tuin.

Belangrijkste werken

Waarom lees je Vestdijk nu nog?

Terug tot Ina Damman is een van de mooiste Nederlandse romans over eerste liefde. Anton Wachter wordt als middelbare scholier verliefd op een meisje dat hij nauwelijks kent, en die verliefdheid kleurt de rest van zijn leven. Iedereen die ooit hopeloos verliefd was, herkent zich erin.

De koperen tuin gaat over muziek, liefde en sociale verschillen in een provinciestad, en is een van zijn meest geliefde boeken. Vestdijks werk is bovendien zo veelzijdig dat er voor bijna elke lezer iets tussen zit: psychologische romans, historische romans, verhalen en essays.

Waar begin je?

Begin met Terug tot Ina Damman: het boek is goed te lezen zonder kennis van de andere delen van de Anton Wachter-cyclus. Ga daarna door met De koperen tuin. Wie van historische romans houdt, kiest Het vijfde zegel of Rumeiland, dat zich afspeelt op Jamaica in de negentiende eeuw.

Vestdijk wordt vaak vergeleken met zijn tijdgenoot Ferdinand Bordewijk. Waar Bordewijk kort en hard schreef, koos Vestdijk voor breedte en psychologische diepgang. Een overzicht van de prijzen die hij won vind je bij literaire prijzen.

Vestdijk lenen in de bibliotheek

De bekendste romans van Vestdijk zijn in veel bibliotheken te leen of te reserveren. Door zijn grote productie staat niet alles in elke vestiging; minder bekende titels vind je vaak in grotere bibliotheken. Sommige boeken zijn ook als e-book beschikbaar. Teksten en studies over Vestdijk staan bij de DBNL.

Veelgestelde vragen

Hoeveel boeken schreef Simon Vestdijk?

Vestdijk publiceerde ruim vijftig romans, daarnaast vele dichtbundels, verhalen en essays. Hij gold daarom als een van de productiefste schrijvers in het Nederlands.

Waar gaat Terug tot Ina Damman over?

Over Anton Wachter, een middelbare scholier in een kleine stad, die verliefd wordt op Ina Damman, een meisje dat hij van school kent. Zijn liefde blijft onuitgesproken, en dat gemis laat hem niet meer los.

Waar woonde Vestdijk?

Vestdijk werd geboren in Harlingen en woonde vanaf 1939 in Doorn, in de provincie Utrecht. Daar schreef hij het grootste deel van zijn werk.