Menno Wigman

Menno Wigman (1966–2018) was een dichter die in klassieke vormen schreef over de donkere kanten van het moderne leven: de stad, eenzaamheid, verlangen en de dood. Hij debuteerde officieel in 1997 met 's Zomers stinken alle steden en was in 2012 en 2013 stadsdichter van Amsterdam. Ook als vertaler en bloemlezer was hij belangrijk.

Leven

Menno Wigman werd op 10 oktober 1966 in Beverwijk geboren. Al jong raakte hij in de ban van poëzie, vooral van de Franse en Duitse dichters van rond 1900, en ook van muziek: hij was drummer in de band Human Alert. Voor zijn officiële debuut maakte hij al kleine, zelf uitgegeven bundeltjes.

In 1997 verscheen 's Zomers stinken alle steden. Daarna volgden onder meer Zwart als kaviaar (2001), Dit is mijn dag (2004), De wereld bij avond (2006) en Mijn naam is Legioen (2012). Die laatste bundel won de Awater Poëzieprijs. In 2012 en 2013 was hij stadsdichter van Amsterdam.

Wigman was lid van De Eenzame Uitvaart in Amsterdam, een initiatief waarbij dichters een gedicht schrijven en voordragen bij de begrafenis van mensen zonder familie of vrienden. Hij overleed op 1 februari 2018 in Amsterdam, 51 jaar oud. Postuum kreeg hij de Ida Gerhardt Poëzieprijs, en in 2019 verschenen zijn Verzamelde gedichten.

Stijl en thema's

Wigman koos vaak voor vaste vormen zoals het sonnet, met rijm en metrum. Dat maakt zijn gedichten muzikaal en goed te onthouden, maar ze zijn niet ouderwets. De onderwerpen zijn juist hedendaags: de reclame, de supermarkt, de kantoren, de massa in de stad en het lege gevoel daarachter. Hij combineerde de toon van de decadente dichters van rond 1900 met de werkelijkheid van nu.

Zijn werk is somber, maar ook geestig en met een scherpe blik. Het gaat over verlangen naar schoonheid in een wereld die vooral om geld en snelheid draait, en over sterfelijkheid. De gedichten die hij voor De Eenzame Uitvaart schreef, laten een warmere kant zien: daarin probeert hij iets van een vergeten leven te redden.

Als vertaler bracht hij werk van onder anderen Charles Baudelaire, Rainer Maria Rilke, Gottfried Benn en Else Lasker-Schüler naar het Nederlands. Daarnaast stelde hij bloemlezingen samen, waarin hij vergeten dichters onder de aandacht bracht.

Belangrijkste werken

Prijzen

• Jan Campertprijs (2002)
• Awater Poëzieprijs (2012) voor Mijn naam is Legioen
• A. Roland Holst-penning (2015)
• Ger Fritz-prijs (2016)
• Ida Gerhardt Poëzieprijs (2018, postuum)

Een overzicht van Nederlandse prijzen staat bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: Mijn naam is Legioen. Zijn bekendste bundel, met gedichten over de stad en de massa.
• Alles: de Verzamelde gedichten uit 2019, met zijn complete poëzie.
• Context: lees Wigman naast de dichters die hij bewonderde. Zijn klassieke vorm en melancholie doen denken aan J.C. Bloem en Hendrik Marsman; zijn liefde voor vergeten dichters deelde hij met bloemlezer Gerrit Komrij.

Ook Ester Naomi Perquin schrijft helder en betrokken over mensen die buiten beeld blijven. Tips om met poëzie te beginnen staan bij poëzie lezen.

Menno Wigman in de bibliotheek

De meeste bibliotheken hebben zijn bundels of de Verzamelde gedichten bij de poëzie. Ook zijn vertalingen, zoals die van Baudelaire en Rilke, zijn vaak te leen. Is een titel niet aanwezig, dan kun je hem reserveren. Recente uitgaven zijn soms ook als e-book beschikbaar.

Veelgestelde vragen

Wat is De Eenzame Uitvaart?

Een initiatief waarbij dichters een gedicht schrijven en voordragen bij de uitvaart van mensen die zonder familie of vrienden zijn overleden. Menno Wigman was lid van de Amsterdamse groep.

Wanneer was Menno Wigman stadsdichter van Amsterdam?

In 2012 en 2013.

Welke dichters vertaalde Menno Wigman?

Onder meer Charles Baudelaire, Rainer Maria Rilke, Gottfried Benn en Else Lasker-Schüler. Hij vertaalde ook proza, onder anderen van Gérard de Nerval.

Wanneer overleed Menno Wigman?

Op 1 februari 2018 in Amsterdam, op 51-jarige leeftijd.