British Library (Londen)

De British Library in Londen is de nationale bibliotheek van het Verenigd Koninkrijk en volgens eigen opgave de grootste bibliotheek ter wereld, met meer dan 200 miljoen items. De bibliotheek bestaat in haar huidige vorm sinds 1973, maar de kern van de collectie komt uit het British Museum en gaat terug tot 1753. Sinds 1998 zit ze in een groot bakstenen gebouw naast station St Pancras.

Feiten in het kort

Van British Museum naar British Library

De basis van de collectie ligt bij Sir Hans Sloane, wiens nalatenschap in 1753 leidde tot de oprichting van het British Museum. Dat museum had vanaf het begin een grote bibliotheek met handschriften en gedrukte boeken. In de negentiende eeuw kreeg het de beroemde ronde Reading Room, waar schrijvers en denkers als Karl Marx werkten.

Met de British Library Act van 1972 werden de bibliotheek van het British Museum en enkele kleinere nationale instellingen samengevoegd. Op 1 juli 1973 ging de British Library officieel van start. Omdat de collectie verspreid lag over gebouwen in Londen, werd een nieuw hoofdgebouw ontworpen.

Het gebouw in St Pancras

Het gebouw van architect Colin St John Wilson, samen met MJ Long, werd na een lange en dure bouwperiode op 25 juni 1998 geopend door koningin Elizabeth II. Het rode baksteengebouw kreeg aanvankelijk veel kritiek, maar sinds 2015 is het een monument van de hoogste categorie (Grade I). Opvallend binnen is de King's Library: een hoge glazen toren midden in het gebouw met de boekencollectie van koning George III.

Depotplicht

De British Library is een legal deposit library: van elk boek dat in het Verenigd Koninkrijk en Ierland verschijnt, ontvangt zij een exemplaar. Dit principe is vastgelegd in de Copyright Act van 1911, en de Legal Deposit Libraries Act van 2003 breidde het uit naar elektronische publicaties. Ook de Bodleian Library in Oxford en Trinity College Dublin hebben een vergelijkbaar recht. Nederland heeft geen wettelijke depotplicht; de Koninklijke Bibliotheek werkt met vrijwillig depot.

Schatten van de collectie

In de Sir John Ritblat Treasures Gallery zie je gratis enkele van de belangrijkste stukken, waaronder:

• de Lindisfarne Gospels, een rijk versierd evangelieboek uit de vroege middeleeuwen;
• het enige handschrift van het Oudengelse epos Beowulf;
• het St Cuthbert Gospel, het oudste intacte Europese boek in originele band;
• een Gutenbergbijbel;
• handschriften van Chaucers Canterbury Tales;
• het dagboek van kapitein James Cook;
• exemplaren van de Magna Carta, in een eigen zaal.

Welke stukken precies te zien zijn, wisselt, omdat kwetsbaar materiaal rust nodig heeft.

De cyberaanval van 2023

Op 28 oktober 2023 werd de British Library getroffen door een ransomwareaanval die werd toegeschreven aan de groep Rhysida. Website, catalogus en veel diensten lagen maandenlang plat. Pas in oktober 2024 waren veel diensten hersteld, en eind 2025 ging een nieuw bibliotheeksysteem live. De aanval geldt als waarschuwing voor bibliotheken wereldwijd hoe kwetsbaar digitale infrastructuur is.

Boston Spa

Omdat Londen niet genoeg ruimte biedt, staat een groot deel van de collectie in Boston Spa in Yorkshire. Daar opende in december 2009 een geautomatiseerd magazijn voor zeven miljoen items, dat £26 miljoen kostte. In Boston Spa zit ook de Document Supply Service, die kopieën en leningen aan andere bibliotheken levert, vergelijkbaar met het interbibliothecair leenverkeer in Nederland.

Bezoeken

De hal, de tentoonstellingen en de Treasures Gallery zijn vrij toegankelijk. Voor de leeszalen heb je een gratis Reader Pass nodig, die je aanvraagt met identiteitsbewijs en een onderzoeksreden. Lenen kan niet. Station King's Cross St Pancras ligt naast de deur. Kijk voor openingstijden en tijdelijke tentoonstellingen op bl.uk.

Veelgestelde vragen

Is de British Library de grootste bibliotheek ter wereld?

Volgens eigen opgave wel, met meer dan 200 miljoen items in 2023. De Library of Congress volgt met meer dan 170 miljoen items. Bekijk de ranglijst van de grootste bibliotheken ter wereld.

Kun je de Magna Carta zien in de British Library?

Ja, de bibliotheek bezit exemplaren van de Magna Carta en toont die in een aparte zaal bij de Treasures Gallery. Controleer vooraf of de zaal open is.

Mag iedereen in de leeszalen van de British Library werken?

Ja, als je een Reader Pass hebt. Die is gratis en vraag je aan met een identiteitsbewijs en een omschrijving van wat je wilt onderzoeken.