Bodleian Library (Oxford)
Inhoud
De Bodleian Library is de hoofdbibliotheek van de Universiteit van Oxford en na de British Library de grootste bibliotheek van Groot-Brittannië. Ze werd op 8 november 1602 geopend door Sir Thomas Bodley, maar bouwt voort op een vijftiende-eeuwse universiteitsbibliotheek. Bezoekers komen vooral voor Duke Humfrey's Library, de Radcliffe Camera en de zalen die in de Harry Potter-films te zien zijn.
Feiten in het kort
| Land | Verenigd Koninkrijk |
|---|---|
| Stad | Oxford |
| Opgericht | voorloper 1488 (Duke Humfrey's Library); als Bodleian geopend 8 november 1602 |
| Collectie | ruim 13 miljoen gedrukte items (circa 12 miljoen in november 2015) |
| Depotrecht | sinds 1610 afspraak met de Stationers' Company; sinds de Copyright Act 1911 een van de zes Britse depotbibliotheken |
| Belangrijke gebouwen | Old Bodleian, Duke Humfrey's Library, Radcliffe Camera, Weston Library (heropend 2015) |
| Bezoeken | rondleidingen voor publiek; Weston Library met tentoonstellingen vrij toegankelijk |
Van Duke Humfrey tot Thomas Bodley
Tussen 1435 en 1437 schonk Humphrey, hertog van Gloucester, een groot aantal handschriften aan de universiteit. Voor die collectie werd boven de Divinity School een nieuwe leeszaal gebouwd, die in 1488 klaar was: Duke Humfrey's Library. In de zestiende eeuw, tijdens de Reformatie, werd de collectie grotendeels verspreid of vernietigd en raakte de bibliotheek in verval.
Sir Thomas Bodley, diplomaat en oud-fellow van Merton College, besloot de bibliotheek nieuw leven in te blazen en betaalde de inrichting en de eerste aankopen. Op 8 november 1602 opende de bibliotheek opnieuw, nu onder zijn naam. In 1610 sloot Bodley een afspraak met de Stationers' Company in Londen om van elk geregistreerd boek een exemplaar te ontvangen. Daarmee werd de Bodleian een van de vroegste bibliotheken met een soort depotrecht.
De gebouwen
- Old Bodleian met de Schools Quadrangle, waar de oorspronkelijke faculteitsgebouwen omheen staan.
- Duke Humfrey's Library, de oudste leeszaal, met houten boekenkasten en een beschilderd plafond.
- Divinity School, een laatgotische zaal met een rijk gewelf, ooit gebruikt voor examens in de theologie.
- Radcliffe Camera, het ronde koepelgebouw dat sinds 1860 bij de Bodleian hoort en nu een leeszaal is.
- Weston Library, de verbouwde New Bodleian, sinds 21 maart 2015 weer open voor lezers, met tentoonstellingsruimte voor het publiek.
De eed
Wie toegang krijgt tot de Bodleian, moet een formele verklaring afleggen. Je belooft onder meer geen boeken mee te nemen of te beschadigen, geen vuur of vlam mee naar binnen te nemen en niet te roken. De eed is in meer dan honderd talen vertaald, zodat iedereen hem in zijn eigen taal kan uitspreken. Het is een tastbare herinnering aan de tijd dat kaarsen en open vuur een grote bedreiging voor bibliotheken waren.
Lenen? Nee
De Bodleian is in de eerste plaats een raadpleegbibliotheek: boeken mogen de leeszalen niet verlaten. Volgens overlevering weigerde de bibliotheek zelfs koning Karel I een boek mee te geven. Dat principe verschilt sterk van de Nederlandse openbare bibliotheek, waar uitlenen juist centraal staat. Over het verschil tussen openbare en wetenschappelijke bibliotheken lees je bij wetenschappelijke bibliotheken.
Harry Potter en film
De Divinity School en Duke Humfrey's Library zijn te zien in de eerste twee en de vierde Harry Potter-film: als ziekenzaal en als bibliotheek van Zweinstein. Dat verklaart voor een deel de grote belangstelling van toeristen. Rondleidingen zijn daarom vaak snel uitverkocht.
Bezoeken
De binnenplaats en de Divinity School zijn met een kaartje te bekijken. Duke Humfrey's Library en de Radcliffe Camera zie je alleen tijdens een rondleiding of als lezer. De Weston Library aan Broad Street heeft gratis tentoonstellingen en een café. Voor onderzoek heb je een readerkaart nodig. Kijk op bodleian.ox.ac.uk voor actuele tijden en tickets.
Vergelijking
De Bodleian hoort met de British Library en Trinity College Dublin tot de Britse en Ierse depotbibliotheken. In Nederland is de Universiteitsbibliotheek Leiden (1575) een historische tegenhanger; zie de oudste bibliotheken van Nederland.
Veelgestelde vragen
Kun je de Bodleian Library bezoeken als toerist?
Ja. De binnenplaats en Divinity School zijn met een kaartje open, en voor Duke Humfrey's Library en de Radcliffe Camera zijn er rondleidingen. Boek vooraf, want ze raken snel vol.
Welke Harry Potter-scènes zijn in de Bodleian opgenomen?
De Divinity School was de ziekenzaal van Zweinstein en Duke Humfrey's Library de schoolbibliotheek, in de eerste, tweede en vierde film.
Hoe groot is de Bodleian Library?
Ruim 13 miljoen gedrukte items. Daarmee is ze na de British Library de grootste bibliotheek van Groot-Brittannië.
Bijgewerkt: