Pieter Corneliszoon Hooft

Pieter Corneliszoon Hooft (1581–1647) was een van de veelzijdigste schrijvers van de Gouden Eeuw: dichter van liefdesliederen, toneelschrijver en geschiedschrijver. Als drost van Muiden ontving hij op het Muiderslot kunstenaars en geleerden. De belangrijkste Nederlandse literatuurprijs, de P.C. Hooft-prijs, is naar hem vernoemd.

Leven

Hooft werd op 16 maart 1581 in Amsterdam geboren als zoon van Cornelis Pieterszoon Hooft, een rijke koopman die meermaals burgemeester van de stad was. Van 1598 tot 1601 maakte hij een lange reis door Frankrijk en Italië. Vooral Italië maakte diepe indruk: daar leerde hij de renaissancepoëzie van Petrarca en het pastorale toneel kennen. Na zijn terugkeer studeerde hij korte tijd in Leiden.

In 1609 werd hij benoemd tot drost van Muiden en baljuw van Gooiland. Hij woonde in de zomers op het Muiderslot en ontving daar bezoekers als Constantijn Huygens, Joost van den Vondel, Gerbrand Bredero en de zussen Anna en Maria Tesselschade Roemers Visscher. Later is dit gezelschap de Muiderkring genoemd, al was het geen vaste club. Hooft trouwde twee keer en overleed op 21 mei 1647 in Den Haag. Hij is begraven in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

Stijl en thema's

Hooft bracht de Italiaanse renaissance naar de Nederlandse literatuur. Zijn liefdesgedichten en sonnetten zijn muzikaal, verfijnd en vol klassieke beelden. In zijn toneel zie je die ontwikkeling ook: van de herdersidylle Granida tot de treurspelen Geeraerdt van Velsen en Baeto en de blijspel-bewerking Warenar, gebaseerd op Plautus.

Op latere leeftijd legde hij zich toe op geschiedschrijving. Naar het voorbeeld van de Romeinse historicus Tacitus schreef hij de Nederlandsche Historiën, over de Opstand tegen Spanje. Hij werkte er bijna twintig jaar aan en zocht daarbij naar een zuiver, beknopt Nederlands. Zijn zorg om taal maakte hem ook een voorbeeld voor latere schrijvers.

Belangrijkste werken

Waarom lees je Hooft nu nog?

Hooft is de schrijver van de beschaafde, Europese kant van de Gouden Eeuw. Waar Bredero de straat liet spreken, schreef Hooft voor een ontwikkeld publiek dat Italiaans en Latijn las. Zijn gedichten over verliefdheid en vergankelijkheid zijn ondanks hun leeftijd nog verrassend fris. Het sonnet dat begint met 'Mijn lief, mijn lief, mijn lief' wordt nog vaak in bloemlezingen opgenomen.

Ook als geschiedschrijver blijft hij interessant. De Nederlandsche Historiën laten zien hoe men in de zeventiende eeuw terugkeek op de Opstand en op Willem van Oranje.

Waar begin je?

Begin met een bloemlezing van zijn lyriek: de korte gedichten zijn het toegankelijkst en geven het beste beeld van zijn talent. Daarna kun je Warenar lezen, een komisch stuk over een gierigaard dat in een hertaling vlot wegleest. Wie van toneel houdt, kan doorgaan met Granida. Het Muiderslot, nu een museum, is een mooie aanvulling op het lezen.

Hooft past goed in een rondje langs de Gouden Eeuw, samen met Vondel en Constantijn Huygens.

Hooft lenen in de bibliotheek

In de bibliotheek vind je Hooft vooral in bloemlezingen van zeventiende-eeuwse poëzie en in studie-edities. Staat een uitgave niet in jouw vestiging, dan kun je hem meestal reserveren of via het interbibliothecair leenverkeer aanvragen. Oude drukken bewaart de Koninklijke Bibliotheek. De meeste teksten van Hooft zijn gratis te lezen bij de DBNL.

Over de prijs die zijn naam draagt lees je meer op onze pagina over literaire prijzen.

Veelgestelde vragen

Wat was de Muiderkring?

Zo noemde men later het gezelschap van dichters, geleerden en musici dat Hooft op het Muiderslot ontving, zoals Huygens, Vondel en Tesselschade Roemers Visscher. Het was geen vereniging met leden, maar een losse kring van vrienden en gasten.

Waarom heet de P.C. Hooft-prijs naar Hooft?

De prijs werd in 1947 ingesteld, precies driehonderd jaar na de dood van Hooft, en kreeg daarom zijn naam. Hij wordt elk jaar toegekend voor een heel oeuvre.

Wat zijn de Nederlandsche Historiën?

Een groot geschiedwerk over de Nederlandse Opstand tegen Spanje, verschenen in 1642. Hooft nam de Romeinse historicus Tacitus als stijlvoorbeeld.