Jan Paul Schutten

Jan Paul Schutten (1970) is de bekendste Nederlandse schrijver van informatieve kinderboeken. Hij schrijft over evolutie, het menselijk lichaam, het heelal en geschiedenis, en won twee keer de Gouden Griffel, een zeldzaamheid voor non-fictie. Van 2015 tot 2017 was hij Kinderboekenambassadeur.

Leven

Jan Paul Schutten werd op 30 november 1970 in Vlissingen geboren. Hij begon als schrijver van informatieve teksten en ontwikkelde zich tot een auteur die non-fictie voor kinderen net zo spannend wil maken als een verhaal. Zijn boeken zijn verkocht en vertaald in meer dan dertig landen.

Zijn eerste prijs kreeg hij in 2004: een Vlag en Wimpel voor Ruik eens wat ik zeg, over de taal van dieren en planten, met tekeningen van Sieb Posthuma. In 2008 volgde de eerste Gouden Griffel voor Kinderen van Amsterdam, een geschiedenis van de stad aan de hand van kinderen uit verschillende eeuwen, met strips van Paul Teng. In 2009 schreef hij het Kinderboekenweekgeschenk, De wraak van het spruitje. Meer over het jaarlijkse geschenk lees je bij de Kinderboekenweek.

De grote doorbraak kwam met Het raadsel van alles wat leeft (2013), over evolutie, met illustraties van Floor Rieder. Het boek won de Nienke van Hichtum-prijs, de Gouden Griffel en de Gouden Tulp, de prijs voor het beste informatieve boek. Rieder kreeg er het Gouden Penseel voor. Daarna verschenen Het wonder van jou en je biljoenen bewoners (2015) en Het mysterie van niks en oneindig veel snot (2018), dat in 2019 een Zilveren Griffel kreeg.

In 2015 volgde hij Jacques Vriens op als Kinderboekenambassadeur. In die rol zette hij zich twee jaar lang in voor leesbevordering, met extra aandacht voor informatieve boeken. In 2020 verscheen Wonderbos, dat in 2021 een Zilveren Griffel kreeg. In 2025 volgde Complot, over bekende samenzweringstheorieën, met een checklist om te toetsen of je zelf in een complot trapt.

Stijl en thema's

Schutten legt ingewikkelde wetenschap uit zonder kinderen te onderschatten. Hij gebruikt humor, gekke vergelijkingen en lange, grappige titels, maar de inhoud is serieus en klopt. Hij spreekt de lezer direct aan en laat ook zien wat wetenschappers nog niet weten.

Zijn bekendste boeken vormen samen een soort trilogie over de grote vragen: hoe het leven ontstond (Het raadsel van alles wat leeft), wat er in je eigen lichaam leeft (Het wonder van jou) en hoe het heelal in elkaar zit (Het mysterie van niks). De vormgeving en illustraties zijn daarbij net zo belangrijk als de tekst. Daarnaast schrijft hij geschiedenisboeken, zoals Kinderen van Amsterdam.

Belangrijkste werken

Waar begin je?

• Vanaf 8 jaar: De wraak van het spruitje, een dun boek dat je in één keer uitleest.
• Vanaf 10 jaar: Het raadsel van alles wat leeft. Geschikt om zelf te lezen, maar ook voor een spreekbeurt of werkstuk over evolutie.
• Vanaf 10 jaar, geschiedenis: Kinderen van Amsterdam.
• Voor nieuwsgierige volwassenen: ook voor ouders die zelf iets willen leren, zijn de boeken over het lichaam en het heelal goed te lezen.

Andere schrijvers die non-fictie voor kinderen schrijven met literaire kwaliteit zijn onder meer Bibi Dumon Tak, die over dieren schrijft.

Jan Paul Schutten in de bibliotheek

Informatieve boeken staan in de bibliotheek meestal in een aparte afdeling, geordend op onderwerp. Zoek de boeken van Schutten dus bij biologie, het menselijk lichaam, sterrenkunde of geschiedenis, of zoek op zijn naam in de catalogus. Voor werkstukken en spreekbeurten kunnen kinderen ook digitale bronnen gebruiken via de online bibliotheek voor kinderen. Met een jeugdlidmaatschap lenen kinderen in de meeste bibliotheken gratis.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Het raadsel van alles wat leeft over?

Over evolutie: hoe alle levende wezens, van bacteriën tot mensen, familie van elkaar zijn en zich in miljarden jaren hebben ontwikkeld. Het boek won in 2014 de Gouden Griffel.

Hoe vaak won Jan Paul Schutten de Gouden Griffel?

Twee keer: in 2008 voor Kinderen van Amsterdam en in 2014 voor Het raadsel van alles wat leeft.

Was Jan Paul Schutten Kinderboekenambassadeur?

Ja, van 2015 tot 2017. Hij volgde Jacques Vriens op.

Voor welke leeftijd zijn zijn boeken?

De meeste informatieve boeken zijn geschreven voor kinderen van ongeveer 9 tot 13 jaar, maar worden ook door volwassenen gelezen.