Abdelkader Benali

Abdelkader Benali (1975) is een Nederlands-Marokkaanse schrijver die op zijn twintigste debuteerde met Bruiloft aan zee (1996). Met zijn tweede roman, De langverwachte (2002), won hij in 2003 de Libris Literatuur Prijs. Naast romans schrijft hij toneel, essays en columns, en hij maakt televisieprogramma's over boeken en schrijvers.

Leven

Abdelkader Benali werd op 25 november 1975 geboren in Ighazzazen, in het noorden van Marokko. Toen hij vier jaar was, verhuisde het gezin naar Rotterdam, waar hij opgroeide. Van 1996 tot 1999 studeerde hij in Leiden. Later ging hij in Amsterdam wonen.

Zijn debuut Bruiloft aan zee verscheen in 1996 en werd in 1997 genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs. Datzelfde jaar kreeg hij de Geertjan Lubberhuizenprijs voor het beste debuut. In 2002 volgde De langverwachte, dat de Libris Literatuur Prijs won. Daarna schreef hij onder meer Marathonloper (2007), De stem van mijn moeder (2009) en De weekendmiljonair (2019).

Benali is ook een bekend gezicht op televisie. Hij maakte onder meer De schrijver en de stad (2010), Benali Boekt (2011) en Chez Benali (2016), waarin hij met schrijvers en andere gasten over boeken en het leven praat. Daarnaast is hij een fanatieke hardloper: hij liep de marathon van Rotterdam in minder dan drie uur; hardlopen keert terug in zijn roman Marathonloper.

Stijl en thema's

Benali schrijft beeldend, beweeglijk en vaak met humor. In zijn eerste boeken speelt hij met tijd en perspectief en schuift hij verschillende verhaallijnen door elkaar. Zijn zinnen zijn rijk en zintuiglijk, met veel aandacht voor geuren, kleuren en geluiden.

Centrale thema's zijn migratie, familie en de vraag waar je thuishoort. Zijn personages leven tussen twee landen, twee talen en soms twee generaties, en moeten hun eigen weg vinden tussen de verwachtingen van hun familie en hun eigen verlangens. In Bruiloft aan zee reist een jonge Nederlands-Marokkaanse man naar Marokko voor een bruiloft die anders loopt dan gepland. Het boek is tegelijk komisch en tragisch.

In zijn latere werk wordt hij persoonlijker, met boeken waarin familie, herkomst en het eigen lichaam centraal staan. In Marathonloper staat het hardlopen centraal, een passie die hij met zijn hoofdpersoon deelt.

Belangrijkste werken

Prijzen

• Geertjan Lubberhuizenprijs (1997) voor Bruiloft aan zee
• Mr. H.G. van der Vies-prijs (2002)
• Libris Literatuur Prijs (2003) voor De langverwachte
• E. du Perronprijs (2009)
• De Gouden Ganzenveer (2020), voor zijn bijdrage aan de geschreven taal

Meer over de Libris Literatuur Prijs lees je bij de Libris Literatuur Prijs, en een overzicht van alle prijzen bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: Bruiloft aan zee. Een kort, levendig debuut met veel humor en een onverwacht einde.
• Bekroond: De langverwachte, voor wie een ambitieuzere roman zoekt.
• Later werk: De stem van mijn moeder of De weekendmiljonair, om te zien hoe zijn stijl zich ontwikkelde.

Benali hoort bij een generatie schrijvers met Marokkaanse wortels die in de jaren negentig doorbrak, naast Hafid Bouazza. Lees ook Kader Abdolah, die vanuit Iran over migratie en ballingschap schreef, en Jamal Ouariachi.

Abdelkader Benali in de bibliotheek

Zijn romans staan in de meeste bibliotheken, en Bruiloft aan zee wordt vaak op scholen gelezen. Veel titels zijn ook als e-book te leen. Benali treedt regelmatig op bij literaire avonden, ook in bibliotheken; kijk in de agenda van je eigen bibliotheek.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Bruiloft aan zee over?

Over een jonge Nederlands-Marokkaanse man die naar Marokko gaat voor een familiebruiloft. Wat een feest moet worden, loopt uit op een tragikomisch verhaal over familie, eer en verlangen.

Waarmee won Abdelkader Benali de Libris Literatuur Prijs?

Met zijn tweede roman, De langverwachte, in 2003.

Waar werd Abdelkader Benali geboren?

In Ighazzazen, in het noorden van Marokko, op 25 november 1975. Hij groeide op in Rotterdam.

Welke televisieprogramma's maakte Abdelkader Benali?

Onder meer De schrijver en de stad, Benali Boekt en Chez Benali, programma's over boeken, schrijvers en cultuur.