Hafid Bouazza

Hafid Bouazza (1970–2021) was een Nederlands-Marokkaanse schrijver die bekend werd door zijn weelderige, bijna barokke Nederlands, vol oude en zeldzame woorden. Zijn debuut De voeten van Abdullah (1996) zorgde voor opschudding door de spot met religieuze hypocrisie. Zijn roman Paravion (2003) won De Gouden Uil. Hij vertaalde ook Shakespeare.

Leven

Hafid Bouazza werd op 8 maart 1970 geboren in Oujda, in het oosten van Marokko. In oktober 1977 verhuisde hij met zijn familie naar Nederland, waar zijn vader al werkte in een ijzerfabriek in Arkel. Hij groeide op in dat dorp bij Gorinchem. Hij studeerde Arabische taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.

In 1996 debuteerde hij met de verhalenbundel De voeten van Abdullah, die hetzelfde jaar de E. du Perronprijs kreeg. In 1998 volgde de novelle Momo en in 2001 de roman Salomon. Datzelfde jaar schreef hij het Boekenweekessay Een beer in bontjas. Zijn bekendste roman, Paravion, verscheen in 2003 en won in 2004 De Gouden Uil, destijds een belangrijke Vlaamse literaire prijs.

Bouazza mengde zich ook in het publieke debat, met scherpe essays over islam, integratie en vrijheid van meningsuiting. Hij worstelde jarenlang met alcoholverslaving en werd meerdere keren met leverfalen in het ziekenhuis opgenomen. Op 29 april 2021 overleed hij in het OLVG in Amsterdam, 51 jaar oud.

Stijl en thema's

Wat bij Bouazza meteen opvalt, is de taal. Hij gebruikte woorden die bijna niemand meer kent, oude uitdrukkingen en zelfbedachte samenstellingen. Dat maakt zijn proza rijk en muzikaal, maar ook uitdagend. Hij putte uit de klassieke Nederlandse literatuur, de Arabische traditie en de wereld van Duizend-en-een-nacht.

In De voeten van Abdullah beschrijft hij een Marokkaans dorp vol erotiek, geweld en schijnheiligheid. De verhalen zijn grotesk en provocerend en drijven de spot met religieuze en morele dubbelzinnigheid. Paravion is een sprookjesachtige roman over het Morgenland en het Avondland, over vertrek en verlangen, verteld als een fabel. Daarmee werd migratie een betoverend verhaal in plaats van een sociaal probleem.

Bouazza wilde uitdrukkelijk niet gezien worden als 'allochtone schrijver' die over integratie moest schrijven. Hij beschouwde zich als een Nederlandse schrijver, met de Nederlandse taal als zijn instrument en zijn liefde.

Belangrijkste werken

Als vertaler bewerkte hij Shakespeares Othello (2003) en The Taming of the Shrew (2005), en later ook Venus and Adonis (2019) en Smekelingen van Aischylos (2020).

Prijzen

• E. du Perronprijs (1996) voor De voeten van Abdullah
• Amsterdamprijs voor de Kunst (2003)
• De Gouden Uil (2004) voor Paravion

Een overzicht van literaire prijzen in Nederland en Vlaanderen vind je bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: De voeten van Abdullah. De verhalen zijn kort, zodat je kunt wennen aan de rijke taal.
• Zijn meesterwerk: Paravion. Lees het langzaam en laat de zinnen op je inwerken.
• Kort: Momo, een novelle voor wie eerst iets kleiners wil.

Wie van zijn taalplezier houdt, vindt een verwante liefde voor zeldzame woorden bij Gerrit Komrij. Over migratie en herkomst schreven ook Abdelkader Benali en Kader Abdolah, al deden ze dat op een heel andere manier.

Hafid Bouazza in de bibliotheek

Zijn boeken staan in veel bibliotheken. Na zijn dood in 2021 verschenen herdrukken en kreeg zijn werk opnieuw aandacht. Kijk ook bij de e-books van de online bibliotheek. Het Boekenweekessay Een beer in bontjas is vaak alleen nog tweedehands of in grotere bibliotheken te vinden; meer over de traditie lees je bij de Boekenweek.

Veelgestelde vragen

Waarom is de taal van Hafid Bouazza zo bijzonder?

Hij gebruikte veel oude, zeldzame en zelfbedachte woorden en schreef in een rijke, barokke stijl. Daarmee onderscheidde hij zich sterk van de sobere stijl van veel tijdgenoten.

Waar gaat Paravion over?

Het is een sprookjesachtige roman over het Morgenland en het Avondland, over mannen die vertrekken en de vrouwen die achterblijven. Het boek won in 2004 De Gouden Uil.

Waar werd Hafid Bouazza geboren?

In Oujda, Marokko, op 8 maart 1970. In 1977 verhuisde hij naar Arkel in Nederland.

Wanneer is Hafid Bouazza overleden?

Op 29 april 2021 in Amsterdam, op 51-jarige leeftijd.