Pluk van de Petteflet

Pluk van de Petteflet van Annie M.G. Schmidt, met tekeningen van Fiep Westendorp, is na Jip en Janneke haar bekendste kinderboek. Het gaat over Pluk, een kleine jongen met een rode kraanwagen die in het torenkamertje van een groot flatgebouw komt wonen. Het boek is geestig, ondeugend en een van de populairste voorleesboeken van Nederland.

Waar gaat Pluk van de Petteflet over?

Pluk rijdt rond in zijn rode kraanwagen en zoekt een plek om te wonen. Hij vindt het lege torenkamertje bovenop de Petteflet, een hoog flatgebouw. Daar komt hij terecht tussen allerlei bijzondere bewoners: mensen en dieren, aardig en minder aardig.

Met zijn kraanwagen helpt Pluk iedereen die hulp nodig heeft. Hij beleeft avonturen met zijn vrienden en komt in botsing met volwassenen die het vooral netjes en ordelijk willen hebben. Elk hoofdstuk is een kort, afgerond verhaal, wat het boek heel geschikt maakt om voor te lezen.

Samenvatting

Let op: spoilers. Hieronder lees je wat er in het verhaal gebeurt.

In het torenkamertje sluit Pluk vriendschap met Zaza, een kakkerlak die bij hem in huis woont. In de flat woont ook mevrouw Helderder, een vrouw die alles schoon en opgeruimd wil hebben en een hekel heeft aan ongedierte, rommel en vrolijke kinderen. Zij is de grote tegenstander in veel verhalen, vooral omdat ze Zaza wil laten verdelgen.

Pluk raakt bevriend met Aagje Stamper en haar familie, die in de flat wonen. Samen beleven ze allerlei avonturen, in en rond de Petteflet. Een belangrijk deel van het boek speelt in de Torteltuin, een park vol dieren. Wanneer de Torteltuin bedreigd wordt doordat de gemeente er iets anders van wil maken, komen Pluk en zijn vrienden in actie. Ze redden het laatste nest van de krullevaar, een vogel die als uitgestorven gold. Daardoor kan het park worden gered.

Aan het eind heeft Pluk een echt thuis gevonden, met vrienden om zich heen, en heeft mevrouw Helderder het nakijken.

Thema's en motieven

• Vriendschap. Pluk helpt iedereen en maakt overal vrienden, ook met dieren die anderen vies vinden.
• Vrijheid tegenover regels. Annie M.G. Schmidt kiest steeds de kant van de kinderen en de buitenbeentjes, tegen betuttelende volwassenen.
• Natuur en dieren. De Torteltuin en de dieren daarin zijn belangrijk; het boek laat zien dat natuur bescherming verdient.
• Thuis vinden. Pluk begint zonder huis en vindt in de Petteflet een plek waar hij hoort.

Personages

• Pluk: een kleine, vrolijke jongen met een rode kraanwagen.
• Zaza: de kakkerlak die bij Pluk woont.
• Mevrouw Helderder: de overdreven schone buurvrouw, die het altijd netjes wil hebben.
• Aagje Stamper: een meisje uit de flat, vriendin van Pluk.
• De dieren uit de Torteltuin: onder wie de zeldzame krullevaar.

Stijl

Annie M.G. Schmidt schrijft eenvoudig, grappig en ondeugend, met veel dialoog en woordgrappen. De korte hoofdstukken zijn elk een eigen avontuur. De tekeningen van Fiep Westendorp, in zwart-wit met sprekende silhouetten, zijn net zo bekend geworden als het verhaal zelf. Het boek leest makkelijk voor en werkt goed voor kinderen die net zelf beginnen te lezen.

Ontvangst en verfilming

Pluk van de Petteflet is na Jip en Janneke het populairste boek van Annie M.G. Schmidt en wordt nog steeds veel gekocht en geleend. In 2001 werden onbekende hoofdstukken teruggevonden, die met hulp van Fiep Westendorp verschenen als Pluk redt de dieren. In 2004 verscheen een muzikale familiefilm van Ben Sombogaart en Pieter van Rijn, met Janieck van de Polder als Pluk. Er zijn ook toneel- en musicalvoorstellingen gemaakt.

Waarom lees je het vandaag nog?

Het boek is grappig voor kinderen en volwassenen, en de boodschap is nog altijd actueel: wees aardig voor elkaar, ook voor wie anders is, en zorg voor de natuur. Mevrouw Helderder blijft een herkenbaar type.

Tips voor voorlezen en boekverslag

• Lees elke avond een hoofdstuk voor: ze zijn kort en hebben een eigen afloop. Meer tips vind je bij voorlezen.
• Praat na het lezen over mevrouw Helderder: waarom is zij zo streng, en wat vind je ervan?
• Voor kinderen die zelf lezen: kijk bij de bibliotheek welke uitgave bij hun AVI-niveau past.
• Een boekverslag in de onderbouw kan gaan over de vriendschap tussen Pluk en Zaza, of over de redding van de Torteltuin.
• Vergelijk het boek met de film uit 2004.

Het boek is te leen bij de bibliotheek, ook als luisterboek via de online bibliotheek voor kinderen. Kinderen zijn meestal gratis lid; lees meer over het jeugdlidmaatschap. Meer jeugdklassiekers staan bij de klassiekers.

Veelgestelde vragen

Voor welke leeftijd is Pluk van de Petteflet?

Het boek is geschikt om voor te lezen aan kinderen vanaf ongeveer 5 jaar. Kinderen vanaf ongeveer 8 jaar kunnen het vaak zelf lezen.

Wie tekende Pluk van de Petteflet?

De tekeningen zijn van Fiep Westendorp, die ook Jip en Janneke en Otje van Annie M.G. Schmidt illustreerde.

Wie is Zaza?

Zaza is een kakkerlak die bij Pluk in het torenkamertje woont en een van zijn beste vrienden wordt.

Is Pluk van de Petteflet verfilmd?

Ja, in 2004 verscheen een muzikale familiefilm van Ben Sombogaart en Pieter van Rijn.