Stadtbibliothek Stuttgart

De Stadtbibliothek Stuttgart is de openbare bibliotheek van de Duitse stad Stuttgart. Haar centrale bibliotheek aan de Mailänder Platz, geopend in 2011, is wereldwijd bekend om haar strakke vorm: een kubus met een gevel van glazen bouwstenen en binnen een witte, trechtervormige leeszaal over meerdere verdiepingen. In 2013 werd de bibliotheek in Duitsland uitgeroepen tot Bibliothek des Jahres.

Feiten in het kort

Geschiedenis

De Stadtbibliothek Stuttgart bestaat sinds 1901 en is een afdeling van het culturele bureau van de stad. Van 1965 tot 2011 zat de centrale bibliotheek in het Wilhelmspalais, een voormalig koninklijk paleis. Dat gebouw werd te klein, en de stad besloot tot een nieuwbouw in het nieuwe stadsdeel achter het centraal station, het Europaviertel.

In 1999 won de Koreaans-Duitse architect Eun Young Yi een internationale prijsvraag. De bouw liep van 2010 tot oktober 2011 en kostte ongeveer 80 miljoen euro.

Het ontwerp

Van buiten is het gebouw een bijna perfecte kubus van 44 bij 44 meter en 40 meter hoog. De gevel bestaat uit glazen bouwstenen in een betonnen raster; 's avonds licht het gebouw blauw op. De architect wilde een eenvoudige, tijdloze vorm, verwijzend naar klassieke voorbeelden.

Binnen zijn twee ruimtes het bekendst:

• Het Herz (hart): een hoge, lege ruimte over vier verdiepingen in het midden van het gebouw, zonder boeken of functie. Het is bedoeld als meditatieve plek in het drukke centrum, een moment van stilte.
• De Galeriesaal: daarboven ligt de leeszaal die bezoekers vooral van foto's kennen, met verdiepingen die als een omgekeerde trechter naar boven breder worden. Alles is wit; de kleur komt van de boeken zelf.

Onder het hart ligt een evenementenzaal voor ongeveer 300 mensen. Het dakterras biedt een uitzicht rondom over het Stuttgartse dal.

Kritiek en waardering

Het ontwerp kreeg niet alleen lof. Sommige Stuttgarters vonden het gebouw van buiten te gesloten of te streng, en ook de spierwitte binnenkant was onderwerp van discussie. Tegelijk werd de bibliotheek een trekpleister: ze ontvangt bijna twee miljoen bezoekers per jaar en is een van de meest gefotografeerde bibliotheken van Europa. De titel Bibliothek des Jahres in 2013 ging overigens over de hele organisatie, niet alleen over het gebouw.

Wat kun je er doen?

De Stadtbibliothek is een gewone openbare bibliotheek: je kunt er lenen, studeren, muziek oefenen en activiteiten volgen. Er is onder meer een muziekbibliotheek en een kinderbibliotheek. Vergelijk dat met wat Nederlandse openbare bibliotheken doen, zoals de bibliotheek in Rotterdam of de LocHal in Tilburg.

Bezoeken

De bibliotheek ligt op een paar minuten lopen van het centraal station en het winkelcentrum Milaneo. Het gebouw is gratis toegankelijk; voor lenen heb je een pas nodig. Het dakterras en de Galeriesaal zijn vrij te bezoeken tijdens openingstijden. Kijk op de website van de Stadtbibliothek Stuttgart voor actuele tijden.

Vergelijking

De Stuttgartse kubus wordt vaak genoemd naast Oodi in Helsinki en de Tianjin Binhai Library als voorbeeld van een iconische moderne bibliotheek. In Nederland is de Boekenberg in Spijkenisse een vergelijkbaar geval van een bibliotheek als architectonisch statement; zie mooiste bibliotheken van Nederland.

Veelgestelde vragen

Wie ontwierp de bibliotheek van Stuttgart?

De Koreaans-Duitse architect Eun Young Yi. Hij won in 1999 de prijsvraag; het gebouw opende in oktober 2011.

Wat is het Herz in de Stadtbibliothek Stuttgart?

Een lege, hoge ruimte over vier verdiepingen midden in het gebouw, zonder boeken. Het is bedoeld als stille, meditatieve plek.

Is de Stadtbibliothek Stuttgart gratis te bezoeken?

Ja, je kunt het gebouw, de leeszaal en het dakterras gratis bezoeken tijdens openingstijden. Voor lenen heb je een bibliotheekpas nodig.