Renate Dorrestein

Renate Dorrestein (1954–2018) schreef een groot aantal romans waarin het gewone leven plotseling ontspoort. Ze combineerde duistere onderwerpen, zoals geweld, verlies en ziekte, met zwarte humor en vaart. Bekende titels zijn Een sterke man (1994), Verborgen gebreken (1996) en Zonder genade (2001).

Leven

Renate Dorrestein werd op 25 januari 1954 in Amsterdam geboren. Ze begon als journalist, als stagiaire bij Libelle en Panorama, en werkte vanaf 1977 als freelancer. Van 1982 tot 1987 was ze redacteur van het feministische maandblad Opzij. Het feminisme bleef haar hele leven belangrijk, ook in haar romans.

In 1983 debuteerde ze met de roman Buitenstaanders. Daarna verscheen er vrijwel elk jaar een nieuw boek. In 1988 schreef ze Het perpetuum mobile van de liefde, een autobiografische roman waarin ze de zelfmoord van haar jongere zus in 1981 verwerkt. In 1993 verscheen Heden ik, een persoonlijk boek over haar strijd met de ziekte ME.

Ze schreef het Boekenweekgeschenk van 1997, Want dit is mijn lichaam, en het Boekenweekessay van 2008, Laat me niet alleen. Over het schrijven zelf publiceerde ze Het geheim van de schrijver (2000) en De blokkade (2013), over schrijversblokkades. In 2016 werd bij haar slokdarmkanker vastgesteld. Ze overleed op 4 mei 2018 in Aerdenhout.

Stijl en thema's

Dorrestein hield van plots en wendingen. Haar romans beginnen vaak met een schokkende gebeurtenis, of die gebeurtenis hangt als een dreiging boven het verhaal. Toch zijn ze nooit alleen zwaar: haar zinnen zijn snel, ironisch en vol onverwachte grappen. Die combinatie van ernst en komedie werd haar handelsmerk.

Terugkerende thema's zijn familie en de geheimen binnen gezinnen, schuld, buitenstaanders en de vraag hoe je overleeft als het leven je iets onherstelbaars afneemt. Vrouwen spelen in haar werk vaak de hoofdrol, en ze laat zien hoe de rolverdeling tussen mannen en vrouwen hun keuzes beperkt. Ook haar eigen ervaringen, zoals het verlies van haar zus en haar ziekte, sijpelen door in haar werk, al schreef ze vooral fictie met een sterke plot.

Belangrijkste werken

Verborgen gebreken werd in 2004 verfilmd door Paula van der Oest. Over de traditie van het boekenweekgeschenk lees je meer bij het Boekenweekgeschenk.

Prijzen

In 1993 kreeg Dorrestein de Annie Romeinprijs (later Opzij Literatuurprijs) voor haar hele oeuvre. Een sterke man stond op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs en Zonder genade werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. Sinds 2023 reikt het leesplatform Hebban de Renate Dorresteinprijs uit. Meer over prijzen vind je bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: Verborgen gebreken. Vaart, duister en geestig tegelijk, en een goed voorbeeld van haar manier van vertellen.
• Voor een leesclub: De leesclub (2010), al was het maar om de titel, of Zonder genade. Haar romans bieden veel stof voor gesprek; tips voor het organiseren staan bij een leesclub beginnen.
• Persoonlijk: Het perpetuum mobile van de liefde, voor wie de schrijver achter de romans wil leren kennen.

Lezers die van Dorrestein houden, waarderen vaak ook Mensje van Keulen, die eveneens scherp en geestig over ontsporende levens schrijft, en Margriet de Moor.

Renate Dorrestein in de bibliotheek

Haar romans zijn populair en staan in vrijwel elke openbare bibliotheek, vaak in meerdere exemplaren. Veel titels zijn ook beschikbaar als e-book of luisterboek. Omdat ze zo veel schreef, is er altijd wel een boek dat je nog niet kent.

Veelgestelde vragen

Is er een boek van Renate Dorrestein verfilmd?

Ja, Verborgen gebreken (1996) werd in 2004 verfilmd door Paula van der Oest.

Wat was het Boekenweekgeschenk van Renate Dorrestein?

Want dit is mijn lichaam, het Boekenweekgeschenk van 1997. In 2008 schreef ze ook het Boekenweekessay Laat me niet alleen.

Hoe is Renate Dorrestein overleden?

Ze overleed op 4 mei 2018 in Aerdenhout aan slokdarmkanker, die in 2016 bij haar was vastgesteld.

Wat is de Renate Dorresteinprijs?

Een prijs die sinds 2023 door het leesplatform Hebban wordt uitgereikt, vernoemd naar de schrijver.