Jan Siebelink

Jan Siebelink (1938) is de schrijver van Knielen op een bed violen (2005), de roman over een bloemkweker die zich overgeeft aan een streng, bevindelijk geloof. Dat boek won de AKO Literatuurprijs en werd een van de best verkochte Nederlandse romans van zijn tijd. Daarnaast schreef hij tientallen andere romans en verhalenbundels.

Leven

Jan Geurt Siebelink werd op 13 februari 1938 geboren in Velp, aan de rand van de Veluwezoom. Zijn vader was kweker, en het gezin leefde in de sfeer van een orthodox-protestants geloof. Die jeugd, het landschap van de Veluwezoom en de kwekerij keren in zijn werk steeds terug.

Siebelink studeerde Frans en was van 1969 tot 1999 leraar Frans aan het Marnix College in Ede. Hij vertaalde ook Franse literatuur, onder meer van Joris-Karl Huysmans. In 1975 debuteerde hij met de verhalenbundel Nachtschade. In 1991 kreeg hij de F. Bordewijk-prijs voor De overkant van de rivier, en in 2005 de AKO Literatuurprijs voor Knielen op een bed violen. In 2009 werd hij Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Hij schreef het Boekenweekgeschenk van 2019, Jas van belofte. Zijn vrouw Gerda van der Haas overleed in juni 2024; over het jaar daarna schreef hij Rouwjournaal (2025).

Stijl en thema's

In het werk van Siebelink komen twee tradities samen: de Franse decadente literatuur, met haar aandacht voor zinnelijkheid, kunst en verval, en het Nederlandse realisme. Hij schrijft beeldend en precies, met veel aandacht voor bloemen, planten en het licht in het landschap.

Zijn centrale thema is het geloof: de aantrekkingskracht en de verwoestende kant ervan. In Knielen op een bed violen bekeert kweker Hans Sievez zich tot een streng gereformeerde groep. Hij verwaarloost zijn bedrijf en zijn gezin, gedreven door de angst niet tot de uitverkorenen te horen. Het boek is ook een liefdevol portret van een vader, gezien door de ogen van een zoon. Andere terugkerende thema's zijn schuld, verlangen en de verhouding tussen vader en zoon.

Belangrijkste werken

Knielen op een bed violen werd in 2016 verfilmd door Ben Sombogaart. Suezkade speelt in de schoolwereld en is gebaseerd op zijn ervaringen als leraar. Meer over de AKO Literatuurprijs en de Bordewijkprijs vind je bij de literaire prijzen.

Waar begin je?

• Instappen: Knielen op een bed violen. Het hoofdwerk, en ook voor lezers zonder religieuze achtergrond goed te volgen.
• Kort en toegankelijk: Jas van belofte, het Boekenweekgeschenk uit 2019. Een prima kennismaking met zijn stijl. Meer over het geschenk lees je bij de Boekenweek.
• Persoonlijk: Rouwjournaal, over het verlies van zijn vrouw.
• Over het onderwijs: Suezkade.

Wie geboeid raakt door romans over een streng gelovige jeugd, kan ook Maarten 't Hart en Lucas Rijneveld lezen; ieder schrijft vanuit een andere generatie over hetzelfde spanningsveld.

Jan Siebelink in de bibliotheek

Knielen op een bed violen is in vrijwel elke bibliotheek aanwezig, vaak in meerdere exemplaren. Van zijn recentere titels zijn e-books te leen via e-books lenen bij de online bibliotheek, en een deel is als luisterboek verschenen. Zijn oudere verhalenbundels zijn soms alleen in het magazijn aanwezig.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Knielen op een bed violen over?

Over Hans Sievez, een bloemkweker in Velp die zich aansluit bij een streng gereformeerde gemeenschap. Zijn zoekende geloof beheerst zijn leven en dat van zijn vrouw en kinderen. Het boek is deels gebaseerd op Siebelinks eigen vader.

Is Knielen op een bed violen verfilmd?

Ja, in 2016, in een regie van Ben Sombogaart.

Welke prijzen won Jan Siebelink?

Onder meer de F. Bordewijk-prijs (1991), de AKO Literatuurprijs (2005) en de Littéraire Witte Prijs (1997). In 2009 werd hij Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Wat is het meest recente boek van Jan Siebelink?

Rouwjournaal (2025), over het jaar na de dood van zijn vrouw Gerda van der Haas in 2024.