Dichter der Nederlanden

De Dichter der Nederlanden is een dichter die een aantal jaren gedichten schrijft bij gebeurtenissen die Nederland bezighouden, en die poëzie onder de aandacht brengt. Tot februari 2025 heette het ambt Dichter des Vaderlands. Sinds 2026 is Nisrine Mbarki de Dichter der Nederlanden; ze volgde Babs Gons op.

Wat doet de Dichter der Nederlanden?

De dichter schrijft gedichten over nationale gebeurtenissen: vieringen, rampen, herdenkingen, maatschappelijke debatten. Die gedichten verschijnen in de media en worden soms voorgedragen bij officiële gelegenheden. Daarnaast is de dichter een ambassadeur voor poëzie, die scholen bezoekt, optreedt en meedenkt over hoe meer mensen gedichten gaan lezen.

Het ambt is een ere-ambt. Het is vergelijkbaar met de Britse Poet Laureate, al heeft de Nederlandse variant geen formele band met het koningshuis of de regering. Het werd in 2000 ingesteld door NRC Handelsblad, de omroep NPS en Poetry International. Voor kinderboeken bestaat een vergelijkbaar ambt: de Kinderboekenambassadeur.

Van Dichter des Vaderlands naar Dichter der Nederlanden

In februari 2025 werd de naam veranderd. Volgens de berichtgeving kwam het initiatief van de dichters zelf, die het woord "vaderlands" ouderwets vonden. In België bestaat een vergelijkbaar ambt, de Dichter van België.

Nisrine Mbarki

Nisrine Mbarki, geboren in 1977 in Tilburg, is dichter, romanschrijver, toneelschrijver en vertaler. Ze vertaalt onder meer poëzie uit het Arabisch en het Engels naar het Nederlands. Haar poëziedebuut Oeverloos verscheen in 2022 en werd genomineerd voor de C. Buddingh'-prijs voor het beste poëziedebuut en voor de Herman de Coninckprijs. In 2025 verscheen haar debuutroman Kookpunt.

De selectiecommissie prees haar werk omdat het moeilijke onderwerpen niet uit de weg gaat en vaste verhalen ter discussie stelt.

Alle dichters sinds 2000

De keuzeprocedure veranderde in de loop der jaren. Bij de eerste verkiezing in 2000 koos het publiek Rutger Kopland, maar die bedankte, waarna Gerrit Komrij de eerste Dichter des Vaderlands werd. In 2004 wees een alternatieve verkiezing Simon Vinkenoog aan, wat de initiatiefnemers niet erkenden. Driek van Wissen werd in 2005 via een publieksverkiezing gekozen, Ramsey Nasr door het publiek uit een shortlist van vijf, en Anne Vegter door een commissie.

Tsead Bruinja schreef ook in het Fries, wat het ambt een meertalig karakter gaf. Babs Gons komt uit de wereld van de spoken word en bracht poëzie naar podia waar die traditioneel minder te horen was.

Waarom het ambt ertoe doet

Poëzie wordt in Nederland minder gelezen dan proza, en dichtbundels verschijnen meestal in kleine oplages. Een dichter die bij grote gebeurtenissen een gedicht schrijft, laat zien dat poëzie iets kan zeggen wat andere teksten niet kunnen. Gedichten van de Dichter des Vaderlands werden vaak breed gedeeld, en sommige riepen ook felle reacties op. Dat laatste hoort erbij: een gedicht dat iets durft te zeggen, maakt los.

Wil je zelf meer poëzie lezen, kijk dan bij poëzie lezen, en houd de Poëzieweek eind januari in de gaten.

Veelgestelde vragen

Wie is de Dichter der Nederlanden?

Nisrine Mbarki, sinds 2026. Ze volgde Babs Gons op, die van 2023 tot 2025 Dichter des Vaderlands was.

Waarom heet het geen Dichter des Vaderlands meer?

In februari 2025 werd de naam veranderd in Dichter der Nederlanden, omdat de dichters het woord "vaderlands" ouderwets vonden.

Wie was de eerste Dichter des Vaderlands?

Gerrit Komrij, van 2000 tot 2004. Het publiek had eerst Rutger Kopland gekozen, maar die bedankte voor de eer.