Herman Koch

Herman Koch (1953) is de schrijver van Het diner (2009), een van de internationaal meest gelezen Nederlandse romans van deze eeuw. Daarvoor was hij vooral bekend als maker en acteur van het televisieprogramma Jiskefet. Zijn romans combineren zwarte humor met ongemakkelijke vragen over moraal en ouderschap.

Leven

Herman Huibert Koch werd op 5 september 1953 geboren in Arnhem. In 1989 debuteerde hij als romanschrijver met Red ons, Maria Montanelli. Daarnaast werkte hij voor radio en televisie: hij maakte het radioprogramma Borát (1984–1989) en was van 1990 tot 2005 een van de makers en vaste spelers van Jiskefet, samen met Michiel Romeyn en Kees Prins.

Zijn romans Eten met Emma (2000), Odessa Star (2003) en Denken aan Bruce Kennedy (2005) werden goed ontvangen, maar de grote doorbraak kwam met Het diner in 2009. Dat boek won de NS Publieksprijs en werd in tientallen talen vertaald. Sindsdien verschijnt er regelmatig een nieuwe roman, zoals Zomerhuis met zwembad (2011), Geachte heer M. (2014) en Finse dagen (2020). In 2017 schreef hij het Boekenweekgeschenk Makkelijk leven. Zijn meest recente roman is De overbodigen (2026).

Stijl en thema's

Koch schrijft bijna altijd vanuit een ik-verteller die zich in eerste instantie redelijk en sympathiek voordoet. Gaandeweg merk je als lezer dat die verteller onbetrouwbaar is, en dat zijn ironische commentaar op anderen ook iets over hemzelf verraadt. Dat spel met de lezer is zijn handelsmerk.

De thema's zijn ongemakkelijk: wat doen ouders om hun kinderen te beschermen, ook als die iets vreselijks hebben gedaan? Waar ligt de grens tussen beschaving en geweld? Koch zet die vragen neer in alledaagse, herkenbare situaties, zoals een etentje in een duur restaurant, een zomervakantie of een buurman. De humor, vaak scherp en gemeen, herken je soms nog uit Jiskefet.

Belangrijkste werken

Het diner werd meerdere keren verfilmd, onder meer in Nederland (2013), Italië en de Verenigde Staten (The Dinner, 2017). Meer over het boek lees je op de pagina over Het diner.

Waar begin je?

• Instappen: Het diner. Het hele boek speelt zich af tijdens één etentje, van aperitief tot fooi. Spannend, kort en met een ontknoping die tot discussie leidt.
• Daarna: Zomerhuis met zwembad, over een huisarts die tijdens een vakantie betrokken raakt bij een drama. Even ongemakkelijk als Het diner.
• Iets anders: Geachte heer M., waarin een buurman een oudere schrijver bespiedt. Een spel met literatuur en wraak.
• Wie Jiskefet mist: Red ons, Maria Montanelli, zijn debuut uit 1989.

Het diner is een van de populairste boeken voor leesclubs, omdat lezers het hevig met elkaar oneens kunnen zijn over de keuzes van de personages. Gespreksvragen en tips vind je bij de leesclub. Lezers van Koch houden vaak ook van de ironie van Arnon Grunberg.

Herman Koch in de bibliotheek

De romans van Koch staan in vrijwel elke bibliotheek; van Het diner zijn er vaak meerdere exemplaren en leesclubsets. Zijn werk is breed beschikbaar als e-book; kijk bij e-books lenen bij de online bibliotheek. Ook van een aantal romans zijn luisterboeken te leen. Voor een nieuwe titel geldt in de eerste maanden vaak een wachtlijst.

Veelgestelde vragen

Waar gaat Het diner over?

Twee broers en hun vrouwen eten samen in een duur restaurant. Ze moeten praten over iets wat hun vijftienjarige zoons hebben gedaan, en gaandeweg blijkt hoe ver de ouders willen gaan om hun kinderen te beschermen.

Speelde Herman Koch in Jiskefet?

Ja. Hij was van 1990 tot 2005 een van de drie makers en spelers van het VPRO-programma Jiskefet, met Michiel Romeyn en Kees Prins.

Welke prijs won Het diner?

Het diner won in 2009 de NS Publieksprijs, de publieksprijs voor het Nederlandse boek. Het boek werd in meer dan dertig talen vertaald.

Wat is het nieuwste boek van Herman Koch?

Zijn meest recente roman is De overbodigen, verschenen in 2026. Daarvoor verschenen in 2024 Ga je erover schrijven? en Luchtplaats.