Hoofdstuk 5: Kraamvisite

Om half vijf 's ochtends was het pikdonker op de Brink, en koud op een manier die Amsterdam niet kende: een stille, natte kou die uit het gras omhoog leek te komen. Sanne fietste niet, ze liep alleen de trap af, maar toch had ze het gevoel dat ze ergens naartoe moest.

Henk stond al bij de achterdeur. Hij had de oven gisteravond laten waken, zoals hij het noemde, op een lage stand, zodat de steen nog warm was. „Gradus deed dat nooit,” zei hij. „Die zei dat het gas zonde was. Maar Gradus hoefde ook niet om vijf uur een kraamwegge af te hebben voor een vrouw die oma is geworden en daar het hele dorp van op de hoogte heeft gebracht.”

Deze keer deed Sanne het zelf. Henk stond ernaast, met zijn handen in zijn zakken. Ze welde de krenten, ze vouwde het deeg als een deken, ze rolde het op de plank, van het midden naar buiten, en het werd scheef. Ze rolde het opnieuw. Het werd minder scheef.

„Goed genoeg?” vroeg ze.

„Nee,” zei Henk. „Nog een keer.”

De derde keer zei hij niets, en dat begreep ze inmiddels: dat was goed.

Toen de wegge uit de oven kwam, om kwart over acht, rook de hele bakkerij naar boter en kaneel en warme krenten. Hij was iets korter dan die van Henk, en aan één kant iets dikker, alsof hij met zijn ene schouder omhoog stond. Henk klopte op de onderkant.

„Hol,” zei hij. „Dan is hij gaar. De rest is karakter.”

Om tien uur werd er op de achterdeur geklopt. Het was Wessel. Hij had een plank onder zijn arm, een lange, smalle plank van licht, glad geschuurd eikenhout, met twee handgrepen aan de uiteinden. In het midden, in de nerf, had hij een naam gebrand. Jesse. Daaronder, kleiner, de datum.

„Een weggeplank,” zei hij. „Dat hoort erbij.” Hij legde hem op de werktafel. „Dinie heeft het me gisteravond gevraagd. Om elf uur.”

„En jij hebt hem vannacht gemaakt?”

„Het is gewoon een plank.”

Hij keek naar de wegge. Hij boog zich er iets over, als iemand die een schilderij bekijkt in een museum waar hij eigenlijk niet wilde komen.

„Die is scheef,” zei hij.

„Hij heeft karakter,” zei Sanne.

Voor het eerst sinds ze hem had ontmoet, zag ze iets in zijn gezicht bewegen wat op een glimlach leek. Het was er en het was weer weg, als een vis die even aan de oppervlakte komt.

Ze legden de wegge samen op de plank, wikkelden hem in een witte doek met een blauwe rand die Henk uit een la van Riek haalde, en bonden er een strik om van blauw lint. Toen bleek dat hij te lang was voor de achterbank van de Yaris, en te lang voor Wessels Caddy, tenzij ze hem schuin over de stoelen legden, en daar wilde Henk niets van horen.

„Hij wordt gedragen,” zei hij. „Zo hoort het. Het is twintig minuten lopen.”

Dus droegen ze hem. Sanne voorop, Wessel achter, met de plank tussen hen in op heuphoogte, zoals je een brancard draagt. Over de Brink, langs De Zwaan, waar Gert de caféhouder in de deuropening stond en zijn duim omhoog stak. De Kerkstraat uit, het Esweggetje op, tussen de maïsstoppels door, met de wind in hun rug. Er reden twee fietsers langs die afstapten om te kijken. Een boer op een tractor toeterde.

Halverwege kwam de zon door. Niet overtuigend, maar wel.

„Mag ik je iets vragen?” zei Sanne over haar schouder.

„Je doet het toch wel.”

„Waarom ben je zo... Vanaf het moment dat ik hier ben, doe je alsof ik iets verkeerd heb gedaan.”

Achter haar was het stil. Ze hoorde zijn laarzen op het grind, regelmatig, geen tel uit de maat.

„Riek heeft elk jaar gezegd dat je zou komen,” zei hij toen. „Elk jaar met haar verjaardag. Dit jaar komt Sanne. Ze had een stoel voor je klaarstaan. Elk jaar.” Een paar stappen. „En toen kwam je niet. En toen kwam je, en toen was ze dood, en toen kwam je met een makelaar.”

Sanne zei niets. Het was waar. Het was allemaal waar.

„Dat bedoel ik niet als verwijt,” zei Wessel. „Het is gewoon wat ik zag.”

„Het klinkt als een verwijt.”

„Dan is het misschien een beetje een verwijt.”

Ze liepen verder. Het hek van de boerderij van Rik en Mirthe kwam in zicht, met een ooievaar van triplex in de voortuin en een spandoek tussen twee bomen: Welkom Jesse. Er stonden al tientallen auto's en fietsen langs de weg.

„Ik wist niet dat ze dat zei,” zei Sanne zacht. „Van die stoel.”

„Nee,” zei Wessel. „Dat dacht ik al.”

De kraamvisite was een feest. Er was geen ander woord voor. De deel van de boerderij was leeggeruimd, er stonden lange tafels met witte kleden, er waren koffie en thee en beschuit met muisjes en ergens, onvermijdelijk, een fles jenever. Kinderen renden tussen de benen van volwassenen door. Een hond lag onder de tafel en at alles wat viel.

Toen Sanne en Wessel met de wegge binnenkwamen, werd het stil. En toen begon iemand te klappen, en toen iedereen.

Mirthe zat in een stoel bij de kachel met Jesse tegen haar borst, rood en verfrommeld en stil, met een gebreid mutsje op dat te groot was. Rik, een grote man met een babyfoon aan zijn riem alsof het een pieper was, nam de plank van hen over met de eerbied van iemand die een relikwie ontvangt. Dinie huilde. Natuurlijk huilde Dinie.

De wegge werd aangesneden door de oudste aanwezige, een man van in de negentig met een wandelstok en een stropdas, die de taak met grote ernst uitvoerde. De eerste plak ging naar Mirthe, de tweede naar Rik, de derde, tot Sannes verbazing, naar haar.

„De bakker eet altijd de derde,” zei Dinie. „Dat is zo.”

„Ik ben geen bakker.”

„Vandaag wel,” zei de oude man, en wees met zijn mes naar haar.

Ze at de plak met boter, staand, terwijl om haar heen mensen haar aanspraken. Ben jij de nicht van Riek? Ben jij de dochter van Ellen? Ellen de Groot, die hier vroeger woonde? Hoe gaat het met je moeder? Weet je nog dat je in de beek bent gevallen, bij de stuw, toen je een jaar of acht was? Dat had iedereen gezien. Een vrouw met een felrode bril vroeg of ze maandag een roggebrood kon bestellen. Een man vroeg of de bakkerij weer openging. Een meisje van een jaar of negen, met een vlecht en laarzen onder een prinsessenjurk, kwam naar haar toe en zei: „Mijn vader zegt dat jij geen gevoel voor scharnieren hebt.”

„Fenna,” zei Wessel achter haar, op een toon die Sanne nog niet van hem kende.

„Dat zei je wel.”

„Dat zei ik over het pand. Niet over haar.” Hij legde een hand op het hoofd van het meisje, dat haar schouders ophaalde en weer weg rende.

„Je hebt een dochter,” zei Sanne.

„Om de week. En op woensdag.” Hij keek het meisje na, dat zich onder de tafel bij de hond voegde. „Haar moeder woont in Doetinchem.”

Dat was alles wat hij zei. Maar het was meer dan ze tot nu toe van hem had gehoord.

Haar telefoon trilde om half twaalf. Op het scherm stond Mark Verschuur. Haar baas.

Ze liep naar buiten, langs de koeienstal, naar de achterkant van de boerderij waar het stil was en naar mest en natte bladeren rook. Ze nam op.

„Sanne! Hoe is het met je?” Mark had een stem die altijd klonk alsof hij op een podium stond. „Ik wil je niet storen, ik weet dat je even uit de running bent, maar ik wilde je even updaten. We hebben de pitch voor Nordbank binnen. Groot, heel groot. En ik dacht meteen aan jou, want jij kent dat klantsegment als geen ander. Niet dat je nu iets moet. Maar het zou fijn zijn als je in november weer een beetje kon instromen. Rustig. Twee dagen in de week. Om te beginnen.”

Sanne stond met haar rug tegen de stalmuur. De bakstenen waren koud door haar jas heen. In de stal schuifelde een koe en blies lucht uit haar neus, een lange, warme zucht.

„Ik weet niet of ik in november...”

„Nee, nee, natuurlijk. Geen druk. Denk erover na. Kun je volgende week even op kantoor komen voor een kop koffie? Met HR erbij, dan maken we een plannetje. Dinsdag?”

Ze hoorde zichzelf ja zeggen. Ze hoorde zichzelf zeggen dat het goed ging, dat ze aan het uitrusten was, dat ze zin had in Nordbank. Ze hoorde het allemaal, als iemand die in een andere kamer praat.

Toen ze ophing, kon ze niet meer goed ademhalen. Haar borst zat dicht, haar handen tintelden. Het was het gevoel van de wc bij Brightwave: alsof de wereld een paar centimeter naar links was opgeschoven en zij niet mee.

Ze ging op haar hurken zitten, met haar rug tegen de muur. Ze telde. In, vier tellen. Vast, vier tellen. Uit, vier tellen. Zoals de psycholoog had geleerd.

Ze hoorde laarzen op het grind. Wessel kwam de hoek om, met twee koppen koffie, en bleef staan.

Hij zei niets. Hij vroeg niet wat er was. Hij ging naast haar op zijn hurken zitten, met zijn rug tegen dezelfde muur, en hield haar een koffie voor, en toen ze die niet aanpakte, zette hij hem naast haar op de grond. Hij dronk die van hemzelf. Ze zaten daar, twee mensen tegen een stal, en in de stal blies de koe nog een keer haar warme zucht.

„Fenna had dat ook,” zei hij na een tijd. „Na de scheiding. Op school. Ze telde dan tot vier.”

„Werkte het?”

„Soms. Soms moest ze gewoon wachten tot het overging.” Hij nam een slok. „Het gaat altijd over. Dat zei ik dan. Dat is het enige wat ik weet.”

Ze pakte de koffie. Hij was lauw en te zoet. Ze dronk hem helemaal op.

Toen ze 's middags terugkwam op de Brink, alleen, met de opgevouwen witte doek met de blauwe rand onder haar arm, stond er een mail in haar inbox. Van Esselink & Partners.

Geachte mevrouw De Groot, namens mijn cliënt, Van Dalen Vastgoed BV, doe ik u hierbij een bod op het pand Brink 4 te Ellekamp van € 285.000 kosten koper, zonder voorbehoud van financiering. Dit bod is geldig tot en met zaterdag 24 oktober aanstaande. Mijn cliënt heeft een sterke voorkeur voor een snelle afhandeling.

Ze las het twee keer. Tweehonderdvijfentachtigduizend euro. Meer dan de taxatie. Genoeg om een jaar lang niets te hoeven, en daarna nog lang niet alles op te hebben.

Ze legde de doek op de toonbank en streek hem glad, de blauwe rand recht langs de rand van het hout, zoals Dinie haar lepel had gelegd. Toen keek ze er lang naar, alsof daar het antwoord in geweven zat.