Bibliotheek Franeker

De bibliotheek in Franeker zit aan het Sint Martiniplantsoen en is een vestiging van Bibliotheken Noord Fryslân. Franeker ligt in de gemeente Waadhoeke, waar ook bibliotheken zijn in Dronryp en St.-Annaparochie. De stad heeft een van de oudste bibliotheekgeschiedenissen van Nederland: hier stond van 1585 tot in de negentiende eeuw de bibliotheek van de Universiteit van Franeker.

De vestiging aan het Sint Martiniplantsoen

Volgens de vestigingsgegevens van Noord Fryslân vind je in Franeker:

• (individuele) werk- en studieplekken met wifi (zie ook studeren in de bibliotheek);
• oefencomputers en laptops;
• printen en kopiëren;
• een leestafel met kranten en tijdschriften.

Het gebouw is rolstoeltoegankelijk, heeft een lift naar de verdieping, aangepast sanitair en parkeerplaatsen voor mensen met een beperking. Rond Kerst en Oud en Nieuw is de bibliotheek enkele dagen dicht; de actuele tijden staan op ontdekdebieb.nl.

Waadhoeke: drie bibliotheken

Woon je in een van de dorpen rond Franeker, dan kun je dus kiezen. Reserveer je een boek dat in een andere vestiging staat, dan haal je het op waar het jou uitkomt. Hoe dat werkt lees je bij reserveren.

De academiebibliotheek van Franeker

Franeker was ruim tweehonderd jaar een universiteitsstad. In 1585 werd de Universiteit van Franeker opgericht, de tweede universiteit van de Nederlanden na Leiden. Bij de universiteit hoorde een academiebibliotheek.

Die bibliotheek werkte heel anders dan een bibliotheek nu:

• Eerst was ze alleen toegankelijk voor hoogleraren. Volgens een reglement uit 1589 kreeg elk van de toen zeven hoogleraren een eigen sleutel, die ze niet mochten uitlenen.
• Boeken werden niet uitgeleend en konden alleen in de bibliotheekruimte worden ingezien. In de praktijk verdwenen er toch geregeld boeken.
• In 1601 kwam er een bibliothecaris en verscheen de eerste catalogus: 688 titels in 893 banden. Dat was meer dan de Leidse universiteitsbibliotheek na vijftien jaar had.

De universiteit werd in 1811 onder Napoleon opgeheven. De collectie van de academiebibliotheek ging naar de provincie en vormde de basis van de Provinciale Bibliotheek van Friesland, opgericht in 1852. De oudste catalogus uit 1601 werd in 2007 teruggevonden in een bibliotheek in Parijs en in 2012 opnieuw uitgegeven. Meer over hoe bibliotheken in Nederland zich ontwikkelden, lees je bij geschiedenis van het bibliotheekwezen.

Lid worden in Franeker

Lid worden kan in de vestiging of op ontdekdebieb.nl. Kinderen en jongeren lenen gratis; de tarieven voor volwassenen en de verschillende abonnementen staan op de site. Lees ook kosten van een lidmaatschap. Met een abonnement leen je e-books en luisterboeken in de online bibliotheek.

Praktische tips

• Harlingen ligt vlakbij en hoort bij dezelfde organisatie. Daar zit een ING Servicepunt in de bibliotheek: zie Harlingen.
• Studeer je in Leeuwarden? De bibliotheek daar is een andere organisatie: zie bibliotheek Leeuwarden.
• Openingstijden verschillen per vestiging. Controleer ze op de site.

Veelgestelde vragen

Waar is de bibliotheek in Franeker?

Aan het Sint Martiniplantsoen. De bibliotheek is een vestiging van Bibliotheken Noord Fryslân.

Welke bibliotheken zijn er in de gemeente Waadhoeke?

Franeker, Dronryp en St.-Annaparochie. Ze horen alle drie bij Bibliotheken Noord Fryslân.

Had Franeker vroeger een universiteitsbibliotheek?

Ja. De Universiteit van Franeker had vanaf 1585 een academiebibliotheek. Die collectie werd later de basis van de Provinciale Bibliotheek van Friesland.

Is de bibliotheek in Franeker toegankelijk met een rolstoel?

Ja. Het gebouw is rolstoeltoegankelijk en heeft een lift naar de verdieping en aangepast sanitair.