Hoofdstuk 10: Een licht dat stilstaat

Het licht schoot uit de lamp als een witte arm.

Noor schrok ervan. Het was veel feller dan de avonden ervoor, toen ze het vanaf de zolder had gezien. Het sneed door de regen, over de dijk, over het zwarte water. Ze voelde de lamp trillen onder haar handen, alsof hij leefde.

„Lager", zei Bram. „Je zit te hoog. Je schijnt op de wolken. Zachtjes naar beneden. Ja. Zo. Nu naar links."

De straal gleed over het wad. Noor zag dingen die ze in het donker nooit had kunnen zien. Golfjes met witte kopjes. De bakens van het wadpad, die er bijna helemaal onder stonden. Een vogel die opschrok. En toen, in het midden van alles, een heel klein stukje zand. Met een paal erop. Met twee figuurtjes ertegenaan.

„Daar!" riep ze. „Bram, daar zijn ze!"

„Hou hem daar", zei Bram. „Niet meer bewegen. Wat er ook gebeurt, je houdt hem stil op die paal."

Daan zat met zijn ogen dicht toen het licht kwam. Hij had ze dichtgedaan omdat hij het niet meer wilde zien: het water dat dichterbij kroop, steeds een stukje, over het ribbelige zand. Het stond nu nog een paar meter van de paal af. Een paar minuten geleden was het nog tien meter geweest.

Toen werd het licht achter zijn oogleden. Wit licht.

Hij deed zijn ogen open. Hij moest ze meteen weer half dichtknijpen, zo fel was het. Het kwam van de toren. Recht op hen af. Het hele kleine eiland waar ze op zaten, lag ineens in een witte cirkel, alsof ze op een toneel stonden.

„Fenna", zei hij. „Fenna, kijk!"

Fenna tilde haar hoofd op van Bolles vacht. Haar lippen waren blauw en haar tanden klapperden zo hard dat hij het boven de wind uit kon horen.

„Is dat voor ons?"

„Dat is voor ons." Daan merkte dat hij lachte. Hij lachte, terwijl het water steeg en zijn voeten bevroren waren en hij niet meer wist hoe het voelde om warm te zijn. „Dat is Noor. Dat weet ik zeker. Ze heeft het gedaan."

Hij pakte opa's zaklamp en richtte hem terug naar de toren. Kort, kort, kort. Lang, lang, lang. Kort, kort, kort. Hier zijn we. We zien je.

En de witte straal knipperde terug. Eén keer. Toen bleef hij weer stil op hen staan.

In het glazen huisje ging oma's oude telefoon.

Noor kon hem niet pakken, want ze had haar handen aan de lamp. Bram schoof over de vloer naar haar toe, trok de telefoon uit haar jaszak en nam op.

„Zwart", zei hij.

Noor hoorde een stem aan de andere kant, hard en schel door het lawaai heen. Bram luisterde.

„Ja, Hessel. Ik zit in de toren. Ja. Dat licht, dat zijn wij. Ik leg het je later uit. Waar zitten jullie? Bij de havenkop. Goed. Luister. Ze zitten op de oude ijzeren baken, op de oostpunt van de plaat. Volg mijn licht. Ik hou hem stil, precies op hen. Je hoeft alleen maar langs de straal te varen. Ja. Ja, ik weet het." Hij keek naar buiten. „Dan zie je het licht toch? Al zie je verder niks, het licht zie je."

Hij hing op.

„Hessel Kooistra", zei hij tegen Noor. „Schipper van de KNRM. Ze zijn met de hovercraft vertrokken. Maar er komt een bui aan. Een zware. Hij zegt dat hij straks geen hand voor ogen ziet."

Noor keek naar buiten. Het was waar. Boven de zee, in het noordwesten, kwam een muur aan. Een grijze, kolkende muur van regen. Hij slokte de horizon op. Hij slokte de havenkop op, met het automatische licht op de paal, dat ineens niet meer te zien was.

„Bram", zei ze. „Bram, als de bui er is, zie ik ze niet meer."

„Dat hoeft ook niet", zei Bram. Hij ging rechtop zitten, met zijn rug tegen de lens, zodat hij net over de rand van het raam kon kijken. „Je weet waar ze zitten. Je weet het nu. Je hoeft ze niet te zien. Je moet alleen niet bewegen. Een licht dat beweegt, kun je niet volgen. Een licht dat stilstaat, wel. Dat is het hele geheim. Meer is het niet."

De bui kwam.

Het was alsof iemand een emmer tegen het glas smeet, en nog een, en nog een. De regen raasde zo hard dat het glazen huisje ervan zoemde. De wind beukte tegen de toren, en Noor voelde hoe de vloer onder haar voeten heel even meegaf, als een boom die buigt. De straal van de lamp was nog maar een wazige streep, die na een paar meter verdween in het grijs.

Ze zag niets meer. Niet het wad. Niet de plaat. Niet de paal.

Haar armen deden pijn. Haar schouders deden pijn. Haar vingers waren stijf van de kou. Alles in haar wilde de lamp een stukje bewegen, alleen maar om te zien of ze ze nog kon vinden.

Maar ze deed het niet.

„Goed zo", zei Bram, steeds opnieuw, heel zacht. „Goed zo, meisje. Goed zo."

Het water stond bij Daans enkels.

Hij had Fenna op zijn schouders gezet, met haar rug tegen de paal, zodat ze er niet af kon vallen. Bolle zat op haar schoot en jankte. Het water was ijskoud en het trok aan zijn benen, en de regen was zo hard dat hij zijn ogen niet open kon houden. Zijn bril had hij in zijn zak gestopt. Hij zag toch niks.

Maar hij zag het licht.

Door de regen heen, door zijn natte wimpers heen, bleef het daar. Een witte gloed, wazig en zwak, maar er. Het bewoog niet. Het bleef recht op hen staan. Alsof iemand in de verte zijn hand op zijn schouder had gelegd en zei: Ik ben er nog. Ik ga niet weg.

Het water kwam tot zijn schenen.

„Daan?" piepte Fenna boven zijn hoofd. „Daan, ik ben bang."

„Ik ook", zei Daan. Hij had altijd gedacht dat je zoiets niet mocht zeggen. Dat je dan nog banger werd. Maar het was niet zo. Het was juist makkelijker, als je het gewoon zei. „Ik ook. Maar het licht is er nog. Zolang het licht er is, weten ze waar we zijn."

Het water kwam tot zijn knieën.

En toen hoorde hij het. Boven de wind uit. Een brullend, zoemend geluid, alsof er een reusachtige stofzuiger over het water kwam aanrijden. En door de regen heen zag hij het: een oranje vorm, met lampen erop, die over de golven gleed, recht door de witte streep van het torenlicht.

Ze waren er sneller dan Daan had gedacht. Twee mannen in oranje pakken sprongen in het water. Ze tilden Fenna van zijn schouders en gaven haar door naar binnen. Ze grepen Bolle bij zijn nekvel, en Bolle beet niemand, wat Fenna later een wonder zou noemen. En toen grepen ze Daan, en hij voelde zich opgetild worden, uit het water, en in een warme deken gewikkeld.

„Ik heb mijn zaklamp nog", zei hij tegen de man die hem vasthield. Hij wist niet waarom hij dat zei. Het leek hem belangrijk.

„Goed zo, jongen", zei de man. Hij had een grijze baard en een stem als een scheepshoorn. „Goed dat je hem gebruikt hebt. Zonder jouw lichtje en dat van de toren hadden we je nooit gevonden."

Hij pakte een grote lamp van het dak van de hovercraft en richtte hem op de toren. Hij knipperde drie keer.

In het glazen huisje zag Noor het. Drie oranje knipperingen, ver weg, door het grijs heen.

Tegelijk ging de telefoon in Brams hand.

„Zwart." Hij luisterde. Hij sloot zijn ogen. „Alle drie? Ook de hond? Goed. Goed, Hessel. Dank je." Hij hing op en bleef even zo zitten, met de telefoon tegen zijn borst.

„Ze hebben ze", zei hij. „Alle drie."

Noor liet de lamp los. Haar armen vielen langs haar lichaam. Ze ging zitten, gewoon op de grond, naast Bram, en ze begon te huilen. Ze kon er niks aan doen. Het kwam er gewoon uit, alles tegelijk.

Bram zei niets. Hij legde alleen zijn grote, ruwe hand op haar hoofd en liet hem daar liggen.

Na een tijdje pakte hij het wachtboek van het kistje en gaf het haar, met een pen.

„Schrijf jij maar", zei hij. „Mijn handen trillen."

Noor sloeg het boek open bij de nieuwe bladzijde. Bram zei de woorden, en zij schreef ze op, in haar eigen schuine handschrift.

Vrijdag. Wind NW 8. Springtij. Drie op het wad: Daan, Fenna, Bolle. Met de lamp aangewezen. Opgehaald door de KNRM. Drie terug.

Beneden, onder aan de toren, klonken stemmen. Het geluid van een deur, en zware laarzen op de trap.

„Bram?" riep iemand. „Bram Zwart? Ben jij dat daarboven? Wat doe jij in vredesnaam in die toren?"